فعال بین المللی با اشاره به مصر باستان، ساختارهای سلسله‌مراتبی در یونان و روم باستان و شکل‌های متأخر قدرت در آمریکا، این موارد را در چارچوب تحلیل خود از الگوهای سلطه بررسی کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین برته با اشاره به تعبیر قرآنی «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلَی» گفت که در منطق سلطه، صاحبان قدرت خود را در جایگاهی برتر و مسلط بر دیگران می‌بینند و می‌کوشند اراده خود را بر دیگران تحمیل کنند.

رئیس مرکز راهبری جذب حوزه های علمیه افزود: صورت‌ها، زبان‌ها و فناوری‌های سلطه ممکن است در طول تاریخ تغییر کنند، اما برای شناخت آن‌ها باید به مبانی و منطق حاکم بر این الگوها توجه کرد.

این استاد حوزه و دانشگاه در مقابل، تمدن نبوی را الگویی متفاوت دانست که در آن، قدرت برای هدایت انسان‌ها، رهایی از سلطه و تقویت اراده‌ها به کار گرفته می‌شود.

پیامبران اولوالعزم؛ صاحبان اراده در مواجهه با قدرت‌های بزرگ

حجت‌الاسلام والمسلمین برته با اشاره به ویژگی پیامبران اولوالعزم، بر اهمیت اراده در سیره آنان تأکید کرد و گفت که مسئله اساسی در بسیاری از مواجهه‌های تاریخی، تقابل اراده‌هاست.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به زندگی حضرت عیسی(ع)، حضرت نوح(ع)، حضرت ابراهیم(ع) و حضرت موسی(ع)، بر ضرورت توجه به شرایط زندگی و موقعیت پیامبران در هنگام انجام مأموریت‌های الهی تأکید کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین برته با اشاره به مأموریت حضرت موسی(ع) در برابر فرعون، توضیح داد که حضرت موسی(ع) با وجود دشواری‌های پیش‌رو، مسئولیت مواجهه با قدرت مسلط را پذیرفت.

وی این نمونه را در چارچوب تحلیل خود از نقش اراده و ایمان در قدرت مطرح کرد و افزود که مواجهه با قدرت‌های بزرگ، صرفاً به محاسبه امکانات، ساختارها، نیروی انسانی و تجهیزات محدود نمی‌شود.

پیامبران تسلیم امپراتوری‌ها نشدند، اما امپراتوری نساختند

حجت‌الاسلام والمسلمین برته با تأکید بر اینکه پیامبران الهی در برابر امپراتوری‌ها تسلیم و ذلیل نمی‌شدند، اظهار داشت: نکته مهم این است که پیامبران، با وجود ایستادگی در برابر قدرت‌های مسلط، خود به دنبال ایجاد ساختارهای سلطه‌گرانه مشابه نبودند.

وی افزود: مسئله در منطق نبوی این نیست که یک قدرت کنار برود تا قدرت دیگری همان جایگاه را به دست آورد؛ بلکه هدف، تغییر روابط سلطه و عزت‌بخشی به مردم است.

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به تفاوت میان کنار زدن یک حاکم و تغییر ساختار سلطه گفت که پیامبران، امت خود را عزیز می‌خواستند، نه ذلیل و زیر دست.

رئیس مرکز راهبری جذب حوزه های علمیه این رویکرد را یکی از تفاوت‌های بنیادین تمدن نبوی با الگوهایی دانست که قدرت را با سلطه بر دیگران تعریف می‌کنند.

اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب و پرهیز انبیا از سلاح‌های کشتار جمعی

حجت الاسلام والمسلمین برته در ادامه، با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب، بر ظرافت‌های موجود در تعبیرهای مربوط به قدرت تأکید کرد و گفت: در تحلیل چنین پیام‌هایی باید به تفاوت میان قدرت در نگاه الهی و قدرت در محاسبات متعارف توجه داشت.

وی با طرح این دیدگاه که پیامبران، با وجود برخورداری از اتصال به علم الهی، به دنبال ساختن امپراتوری سلطه نبودند، اظهار داشت که در سیره انبیا، حرکت به سمت تولید ابزارهای کشتار جمعی و نابودی انسان‌ها، مبنای قدرت‌سازی قرار نگرفته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین برته در همین چارچوب به سلاح‌های میکروبی و زیستی و ابزارهایی که می‌توانند محیط زیست را نابود کنند اشاره کرد و این موضوع را در تقابل با منطق نبوی قرار داد.

فعال بین المللی تأکید کرد که قدرت در هندسه فکری انبیا به معنای همراه‌سازی اراده‌هاست، نه حذف، نابودسازی یا تباه کردن آن‌ها؛ هدف این الگو، رشد و تقویت اراده‌های انسانی است.

تفاوت بنیادین جبهه حق و باطل؛ نجات در برابر نابودی

این استاد حوزه و دانشگاه در تبیین تفاوت جبهه حق و باطل اظهار داشت: جبهه باطل در پی نابودی جبهه حق است، اما جبهه حق نباید نابودی انسان‌ها را هدف نهایی خود قرار دهد؛ بلکه هدایت و نجات آنان نیز اهمیت دارد.

رئیس مرکز راهبری جذب حوزه های علمیه با اشاره به امکان توبه و بازگشت انسان‌ها گفت: در نگاه دینی، اگر زمینه هدایت و نجات فردی فراهم باشد، باید این امکان را مورد توجه قرار داد.

حجت‌الاسلام والمسلمین برته این رویکرد را از تفاوت‌های بنیادی دو جبهه دانست و افزود: در این نگاه، جبهه حق در پی سعادت و هدایت انسان‌هاست و حتی درباره کسانی که در برابر آن قرار گرفته‌اند، امکان بازگشت و اصلاح را نادیده نمی‌گیرد.

وی در ادامه، با اشاره به سیره امام خمینی(ره) و رهبران انقلاب اسلامی، بر ضرورت توجه به مردم کشورهای دیگر، از جمله مردم آمریکا و اروپا، مستقل از سیاست‌های دولت‌هایشان تأکید کرد و این نگاه را بخشی از پیام انسانی و تمدنی انقلاب اسلامی دانست.

سلاح جبهه باطل؛ کشتار جمعی و سلاح جبهه انبیا؛ احیای جمعی

وی این دیدگاه را مطرح کرد که ساختارهای بین‌المللی برای مدیریت دولت‌هایی که در برابر نظم مسلط قرار می‌گیرند، سازوکارهایی ایجاد کرده‌اند؛ اما از نگاه او، ایران با تکیه بر ظرفیت‌های فکری، اعتقادی و اجتماعی خود، معادلات متعارف را با چالش مواجه کرده است.