آیت‌الله عالمی: وفاداری به دشمنِ عهدشکن نزد خداوند خیانت است/ پاسخ نقض عهد جهاد همه‌جانبه و ارتقای حداکثری توان دفاعی است

نماینده مجلس خبرگان رهبری با تأکید بر اینکه وفای به عهد در برابر پیمان‌شکنان در منطق امیرالمؤمنین (ع) خیانت به شمار می‌رود، اعلام کرد قرآن کریم پس از نقض آشکار عهد از سوی سران کفر، مؤمنان را به نبرد قاطع، لغو یک‌جانبه معاهدات و ارتقای حداکثری توان بازدارندگی دفاعی فراخوانده و نصرت الهی و آرامش قلوب اهل ایمان را در گرو مقاتله با پیمان‌شکنان دانسته است.

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه امام خمینی ره، آیت‌الله حسن عالمی، نماینده مردم استان خراسان رضوی در مجلس خبرگان رهبری شامگاه یکشنبه در دومین پیش همایش هشتمین دوره کتاب سال حکومت اسلامی که با موضوع  فقه «نقض عهد»؛ بررسی سازوکارهای شرعی و حقوقی خروج از معاهدات در صورت پیمان‌شکنی دشمن در موسسه امام خمینی(ره) برگزار شد، در تعریف ماهیت نقض پیمان گفت: نقض عهد زمانی عینیت می‌یابد که یکی از طرف‌های توافق‌نامه، علناً و آشکارا تعهدات مکتوب و الزام‌آور خویش را نادیده بینگارد و نمونه‌های بارز تاریخی این پدیده در صدر اسلام به چشم می‌خورد؛ آنجا که طرف مقابل تعهد می‌دهد به مسلمانان آسیبی نزند و احدی از لشکریان توحید را به قتل نرساند، اما به صورت علنی دست به کشتار مسلمانان می‌زند. همچنین رسول گرامی اسلام (ص) با قبایلی نظیر بنی‌قریظه و بنی‌نضیر پیمان عدم‌تعرض منعقد فرموده بودند تا در معرکه احزاب به هم‌پیمانی با مشرکان قریش نپردازند، ولی آنان تعهدات خویش را زیر پا گذاشتند و به جبهه شرک یاری رساندند. صغریات متعدد دیگری نیز در تاریخ صدر اسلام و به‌ویژه در بستر جنگ‌های سه‌گانه دوران حکومت امیرالمؤمنین علی (ع) وجود دارد که گواه بارز این رفتار خائنانه است.

وی به تبیین احکام مترتب بر نقض معاهده در پرتو آیات الهی پرداخت و بیان کرد: نخستین رهنمود قرآنی در آیه ۱۰۰ سوره مبارکه بقره تجلی یافته است که می‌فرماید: «أَوَکُلَّمَا عَاهَدُوا عَهْدًا نَبَذَهُ فَرِیقٌ مِنْهُمْ ۚ بَلْ أَکْثَرُهُمْ لَا یُؤْمِنُونَ» و مرحوم علامه طبرسی در کتاب شریف مجمع‌البیان تصریح می‌فرمایند که واژه «نَبْذ» به معنای افکندن و رها ساختن عهدنامه به سمت مقابل است؛ بدین مفهوم که هرگاه دشمن بی‌پیمانی پیشه کرد، جامعه اسلامی باید آن عهدنامه بی‌اثر را پیش روی خود متجاوز بیندازد و بی‌معطلی به تکالیف حیاتی بعدی خویش ورود کند.

نماینده مجلس خبرگان رهبری با استناد به آیات ۵۸ تا ۶۰ سوره مبارکه انفال تصریح کرد: قرآن کریم در آیه ۵۸ سوره انفال می‌فرماید: «وَإِمَّا تَخَافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِیَانَةً فَانْبِذْ إِلَیْهِمْ عَلَىٰ سَوَاءٍ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْخَائِنِینَ». هرگاه خیانت دشمن محرز شد، حاکم اسلامی نباید اجازه دهد دشمن گمان برد جامعه اسلامی توان جلوگیری از شرارت او را ندارد. سپس خداوند متعال بلافاصله در آیه شصتم این سوره، دو مؤلفه اساسی شامل یک دستور فراگیر و یک وعده عظیم الهی را ابلاغ می‌فرماید.

وی ادامه داد: دستور قطعی پروردگار این است که مسلمانان باید در بالاترین افق استطاعت خویش، عُدّه و عِدّه و سازوکارهای رزم را تجهیز کنند تا رعبی بازدارنده در اعماق دل دشمنان پدید آید؛ چنان‌که دشمن حتی امید دستیابی و تعدی به قلمرو مسلمین را در سر نپروراند و وعده بزرگ الهی نیز در امتداد این فریضه قرار دارد که می‌فرماید هر سرمایه و هزینه‌ای در مسیر بنیه دفاعی مصروف گردد، خداوند متعال پاداش آن را بی‌کم‌وکاست و به طور تمام به مجاهدان بازخواهد گرداند.

وی در ادامه با بازخوانی آیات سیزدهم و چهاردهم سوره مبارکه توبه افزود: حق‌تعالی در این آیات الهی می‌فرماید: «وَإِنْ نَکَثُوا أَیْمَانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِی دِینِکُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْکُفْرِ ۙ إِنَّهُمْ لَا أَیْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ یَنْتَهُونَ»؛ هرگاه دشمنان پیمان‌ها را پس از عقد رسمی گسستند و مبانی دین شما را آماج طعن قرار دادند، فرمان الهی مقاتله قاطع با سران کفر است؛ زیرا آنان به هیچ سوگند و پیمانی پایبند نیستند و آیه بعد نیز با لحن توبیخی می‌پرسد: «أَلَا تُقَاتِلُونَ قَوْمًا نَکَثُوا أَیْمَانَهُمْ وَهَمُّوا بِإِخْرَاجِ الرَّسُولِ»؛ چرا با جماعتی که سوگندها را شکسته و در پی اخراج پیامبر خدا و براندازی ریشه‌های حاکمیت اسلامی در مدینه بودند پیکار نمی‌کنید؟

آیت‌الله عالمی با اشاره به نتایج نبرد با پیمان‌شکنان در بیان وحی اظهار داشت: ذات اقدس الهی در آیه چهاردهم سوره توبه با صیغه امر بر مسلمانان تکلیف می‌نهد: «قَاتِلُوهُمْ یُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَیْدِیکُمْ وَیُخْزِهِمْ وَیَنْصُرْکُمْ عَلَیْهِمْ وَیَشْفِ صُدُورَ قَوْمٍ مُؤْمِنِینَ» و پروردگار متعال وعده حتمی داده است که این عهدشکنانِ متجاوز را به دست مؤمنان مجازات و ذلیل خواهد ساخت، نصرت پیروزمندانه را ارزانی جبهه حق خواهد داشت و با فروپاشی هیمنه استکبار، مرهمی بر قلوب رنج‌دیده مؤمنان خواهد نهاد و سینه اهل ایمان را شفا و شادمانی خواهد بخشید.

وی سپس به تطبیق این اصول با سیره حکمرانی علوی پرداخت و گفت: در نامه پنجاه‌وسوم نهج‌البلاغه، مولای متقیان به مالک اشتر صریحاً هشدار می‌دهند: «الْحَذَرَ کُلَّ الْحَذَرِ مِنْ عَدُوِّکَ بَعْدَ صُلْحِهِ، فَإِنَّ الْعَدُوَّ رُبَّمَا قَارَبَ لِیَتَغَفَّلَ»؛ پس از انعقاد هرگونه صلح و آتش‌بسی، با تمام وجود و در عالی‌ترین درجه ممکن از حیله‌های دشمن بر حذر باش؛ زیرا دشمن چه بسا با نزدیک شدن دیپلماتیک قصد غافلگیری جبهه حق را در سر می‌پروراند. تأکید حضرت این است که باید عزم و اراده‌ها را پولادین کرد، سوءظن منطقی به خصم داشت و مقوله «حسن‌ظن» به دشمن را متهم نمود و یکسره کنار گذاشت؛ چراکه دشمن همواره در پی ضربه زدن به کیان اسلام است.

نماینده مردم خراسان رضوی در مجلس خبرگان رهبری در فراز پایانی سخنان خود با استناد به حکمت ۲۵۹ نهج‌البلاغه خاطرنشان ساخت: امیرالمؤمنین (ع) در کلامی بسیار نغز می‌فرمایند: «الْوَفَاءُ لِأَهْلِ الْغَدْرِ غَدْرٌ عِنْدَ اللَّهِ، وَالْغَدْرُ بِأَهْلِ الْغَدْرِ وَفَاءٌ عِنْدَ اللَّهِ»؛ وفاداری کردن به پیمان کسانی که ذاتاً حیله‌گر و مکار هستند و عهد خویش را شکسته‌اند، نزد خداوند خیانت شمرده می‌شود، اما درک مکر دشمن و مقابله‌به‌مثل هوشمندانه در برابر مکاران، عین وفاداری به شریعت حق است.

انتهای متن