حقیقت صبر مقاومت فعال و استحکام اراده در برابر فشارهای دشمن است/ اسارت در دام شهوات اراده انسانی را متلاشی می‌کند

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با تبیین حقیقت رستگاری و فلاح در مکتب اهل‌بیت (ع) تأکید کرد که مفهوم اصیل صبر انفعال یا تحمل توأم با سکوت در برابر ظلم نیست، بلکه ایستادگی مقتدرانه و فزونی‌یافتن ایمان در مواجهه با سختی‌ها است.

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه امام خمینی ره، حجت‌الاسلام والمسلمین سید احمد فقیهی در موکب قرارگاه مصباح الهدی با تأکید بر لزوم فهم دقیق مؤلفه‌های فلاح و سعادت ابدی اظهار داشت: دستیابی به بهشت رضوان و نجات از سردرگمی و خسران دنیا و آخرت، منحصراً در گرو تزکیه نفس است؛ انسانی که از پیراستن باطن خود غفلت ورزد، حتی در ساحت حیات مادی نیز به توفیقی پایدار دست نخواهد یافت. در این میان، یکی از سرنوشت‌سازترین عناصر در مقدرات فردی و جمعی مؤمنان، تمسک به اصل «مقاومت» است؛ مفهومی ژرف که در هندسه معرفت دینی با مقوله صبر پیوندی ناگسستنی دارد.

وی با اشاره به فرارسیدن سالروز ولادت حضرت زینب کبری (س) به عنوان اسوه بی‌بدیل شکیبایی، به آسیب‌شناسی خطاهای مفهومی در فهم معنای صبر پرداخت و افزود: متأسفانه برخی مفهوم صبوری را صرفاً به معنای تحمل‌پذیری، سکوت و نظاره‌گری در برابر تعدیات و تعدی ظالمان تعبیر می‌کنند؛ در حالی که چنین برداشتی تحریف حقیقت صبر به شمار می‌رود. گرچه حلم و مدارا در درون کانون خانواده، پیوندهای برادری و مناسبات میان مؤمنان یکی از مصادیق حسن خلق است و قرآن کریم نیز به حلم رسول گرامی اسلام (ص) در برابر آزارها اشاره می‌فرماید، اما در عرصه جهاد با مستکبران، حقیقت صبر عبارت از «مقاومت فعال و پایمردی» است.

عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی (ره) در تبیین روحیه ایمانی در مواجهه با خطرات تصریح کرد: صبر حقیقی آن است که هر اندازه هجمه‌ها، تهدیدها و مصائب سهمگین‌تر شوند، انسان مؤمن نه تنها دچار تزلزل نشود و از میدان نگریزد، بلکه شجاع‌تر، نیرومندتر و باصلابت‌تر گردد. کلام‌الله مجید درباره کارزار مؤمنان متذکر می‌شود که وقتی منافقان و مستکبران مؤمنان را از اجتماع نیروهای متخاصم ترسانیدند، آنان نهراسیدند، بلکه بر درجه ایمان، توکل و مقاومتشان افزوده شد.

وی تقویت سد مقاومت در جامعه اسلامی را نیازمند پیوند دو رکن درونی و بیرونی دانست و بیان کرد: برای تثبیت پایداری در امت اسلام، باید توانمندی‌های عینی و بیرونی در بالاترین سطح فراهم آید؛ اما زیربنای این نبرد، مقاومت درونی و پیروزی در جهاد اکبر است. بر اساس آیات نورانی قرآن کریم، سقوط انسان از زمانی آغاز می‌شود که «فجور» بر کشور وجود حاکم گردد؛ فجور به معنای دریدن پرده‌های حیا و تسلیم‌شدن در برابر شهوات است. هنگامی که شهوت‌رانی در فرد نهادینه شود، او را به موجودی زبون، تهی از انگیزه و ناتوان در برابر تندباد حوادث بدل می‌سازد.

حجت‌الاسلام فقیهی با استناد به مبانی تفسیری علامه طباطبایی (ره) ذیل آیات سوره مبارکه بقره خاطرنشان کرد: فردی که زمام نفس خود را به کشش‌های مادی بسپارد و از تقوای درونی فاصله گیرد، هرگز قادر به تمرکز اندیشه و حضور در عرصه‌های علمی و مجاهدت نخواهد بود، زیرا اشتغال دائم ذهن به تأمین لذت‌های مقطعی، توان اندیشه‌ورزی را زایل می‌کند. حتی اسارت در دام شهوات حلال مانند افراط در تغذیه، قدرت اراده را متلاشی می‌سازد؛ در حالی که مؤمنان با انگیزه ایمانی در گرمای طاقت‌فرسای تابستان به روزه‌داری پرداخته و در مزارع کشاورزی عرق می‌ریزند، انسان‌های شهوت‌زده حتی تاب تحمل تشنگی برای صرف یک فنجان چای در مجالس مذهبی را ندارند و این نشان‌دهنده سقوط فاحش اراده است.

وی ریشه انحرافات اجتماعی و تاریخی را طغیان حب جاه و تمایلات نفسانی برشمرد و تأکید کرد: لغزش برادران حضرت یوسف (ع) تا سرحد تصمیم بر قتل برادر معصوم خود، ناشی از غلبه شهوت قدرت و حسادت باطنی بود. در دنیای امروز نیز حاکمان مستکبر با وجود در اختیار داشتن زرادخانه‌های مدرن، به علت فروپاشی اخلاقی و غرق‌شدن در لجن‌زار شهوات، زبون‌ترین و متزلزل‌ترین افراد روی زمین هستند و تصمیمات نابخردانه آنان گواهی بر همین فروپاشی اراده است؛ زیرا حقیقت وجودی و انسانیت آدمی در گرو «استحکام اراده» است و شهوت‌رانی تاروپود این اراده را می‌گسلد.

عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی (ره) در پایان با بازخوانی سیره تاریخی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی اظهار داشت: حضرت امام خمینی (ره) نمونه بارز انسانی بود که با تسلط کامل بر قوای نفسانی و بندگی خالصانه، به اراده‌ای فولادین و تزلزل‌ناپذیر دست یافته بود؛ چنان‌که حتی در خطیرترین لحظات دوران نهضت و حوادث پس از راهپیمایی‌های میلیونی بهمن ۵۷، با اتکا به نصرت الهی با آرامشی وصف‌ناپذیر بر مواضع حق پای می‌فشردند. بی‌شک حفظ جامعه اسلامی در برابر توطئه‌های سنگین استکبار، در گرو صیانت از روحیه مجاهدت و حاکم‌کردن تقوا بر مناسبات فردی و اجتماعی است.