تولید نظامات تمدنی اسلام نیازمند مجاهدت و ایثار نخبگانی است

تولید نظامات تمدنی اسلام نیازمند مجاهدت و ایثار نخبگانی است / عبور از جذب حداکثری به گزینش دقیق استعدادها

 

 معاون آموزش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با تشریح اهداف اردوی طلیعه تحصیلی، ضرورت پیوند علم نافع با عمل و رسالت خطیر تدوین نظامات جامع اداره کشور بر مبنای اسلام را تبیین کرد و از تغییر راهبرد پذیرش مؤسسه به سوی جذب تخصصی و دقیق دانش‌پژوهان نخبه خبر داد.

 

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه امام خمینی ره، حجت‌الاسلام محمدرضا اسدی، معاون آموزش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، در مراسم آغازین اردوی معنوی و آموزشی طلاب و دانش‌پژوهان جدیدالورود در جوار مضجع نورانی حضرت علی بن محمد باقر (ع) در مشهد اردهال کاشان، ضمن ابراز شکرگزاری از فراهم آمدن توفیق حضور در این جمع علمی و معنوی اظهار داشت: هدف از برگزاری این برنامه آن است که دانش‌پژوهان عزیز با دیدگاهی روشن و بدون دغدغه درباره آینده و مسیر پیش‌رو، فعالیت علمی خود را آغاز کنند و با رفع تمام پرسش‌ها و ابهامات، به یک اطمینان خاطر نسبی در روند تحصیلی دست یابند.

 

وی با اشاره به فضای معنوی، آب‌وهوای مساعد و شرایط مطلوب مشهد اردهال برای آشنایی بیشتر طلاب با یکدیگر افزود: این نشست‌های صمیمی و مفید به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده‌اند که طولانی و خسته‌کننده نباشند و فضایی مؤثر برای هم‌افزایی ایجاد کنند. حضور حداکثری طلاب دغدغه‌مند در اردوی امسال و مشارکت عزیزانی که به‌جز موارد معدود با موانع خاص مواجه بودند همگی در این محفل حاضر شدند، شایسته قدردانی و سپاسگزاری فراوان است.

 

معاون آموزش مؤسسه امام خمینی (ره) با یادآوری حدیثی که پیش‌تر برای دانش‌پژوهان تحصیلات تکمیلی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری قرائت کرده بود، به تشریح این روایت شریف پرداخت و گفت: این حدیث نورانی از امام صادق (ع) روایت شده که در کتب رجالی دارای اسنادی بسیار معتبر و محتوایی غنی و پرپیمان است و به نقل از جناب صباح کنانی از صفوان بن یحیی صادر شده است. وقتی صباح از امام صادق (ع) درباره گوینده این سخنان پرسید، حضرت فرمودند که این کلام شخص پیامبر گرامی اسلام (ص) است. 

 

وی با اشاره به حضور طلاب در کنار بارگاه منور حضرت سلطانعلی بن امام محمد باقر (ع) و ابراز حاجات علمی و معنوی به درگاه الهی ادامه داد: انسان گاهی در تشخیص اولویت نیازهای خود دچار سردرگمی می‌شود، اما پیامبر اکرم (ص) به عنوان بزرگ‌ترین شخصیت عالم امکان، والاترین خواسته‌ها را به ما آموزش داده‌اند. رسول خدا (ص) پیش و بیش از درخواست‌هایی نظیر مرکب مناسب یا پشتوانه مالی، از خداوند متعال «ایمان و تقوا» را مسئلت نموده‌اند. بر اساس آیات شریفه قرآن، ایمان همواره تقوا را به همراه دارد و تقوای الهی نیز گشایش‌بخش تمام بن‌بست‌های زندگی خواهد بود.

 

حجت‌الاسلام اسدی دومین فراز حدیث شریف نبوی را استعاذه از سرانجام ناگوار خواند و تصریح کرد: پیامبر اکرم (ص) فرمودند «اعوذ بالله من شرور عاقبت الامور» که این نشان‌دهنده اهمیت حیاتی عاقبت‌به‌خیری است. امروز طلاب علوم دینی در بستری مطلوب و مقدس در حوزه علمیه قم و در میان خانواده‌هایی متدین مشغول فراگیری معارف الهی هستند، اما تاریخ نشان داده است که چه بسیار افرادی در موقعیت‌های والاتر و حتی در جایگاه مرجعیت قرار داشتند ولی عاقبت‌به‌خیر نشدند. بنابراین عاقبت‌به‌خیری امری بنیادین است که هم باید برای آن تلاش مستمر کرد و هم از صمیم قلب آن را از پروردگار متعال تمنا نمود.

 

این استاد حوزه علمیه با اشاره به سومین محور این روایت شریف با عبارت «اشرف الحدیث ذکر الله تعالی» اظهار داشت: در میان تمامی سخنان و گفتگوهای روزمره، شریف‌ترین و والاترین کلام، یاد خداوند متعال و گفتگو پیرامون اموری است که به انجام وظایف الهی و بندگی خالصانه پروردگار مربوط می‌شود. دستیابی به مقام حکمت و سخنان حکیمانه، در گرو طاعت پروردگار، بندگی مخلصانه و ریشه داشتن در سرچشمه‌های نورانی ایمان قلبی است.

 

وی در تبیین بخش دیگری از حدیث پیرامون کتاب‌خوانی و انس با کلام وحی تأکید کرد: مطالعه آثار گوناگون و کتب غربی برای شناخت و نقد عالمانه آن‌ها امری ضروری است، اما طلاب هرگز نباید از انس دائمی با قرآن کریم به عنوان بهترین کتاب، راست‌ترین سخن، برترین موعظه و والاترین داستان‌ها غافل شوند. محکم‌ترین دستاویز برای نجات و فلاح انسان، تمسک خالصانه به حبل ایمان الهی است.

 

معاون آموزش مؤسسه امام خمینی (ره) با تشریح سفر ناگزیر آدمی از دنیای فانی به سرای آخرت خاطرنشان کرد: این هجرت قطعی سفری است که خارج از اراده و اختیار انسان رخ می‌دهد و زاد و توشه می‌طلبد. بهترین رهتوشه این سفر به تعبیر شریف «خیر الزاد التقوا»، پیشه ساختن تقوای الهی است که باید از همین آغاز مسیر طلبگی در اعماق قلب و جان و اندیشه دانش‌پژوهان جای گیرد و فارغ از مدارج علمی و مدارک تحصیلی، همواره محور قرار گیرد.

 

حجت‌الاسلام اسدی در تبیین آخرین فراز روایت نبوی پیرامون ویژگی علم نافع گفت: برترین دانش آن است که سودبخش باشد و اثر ملموس بر جای بگذارد. یک عالم دین نباید در انزوا بنشیند و در برابر جنایات کفار و صهیونیست‌ها و کشتار زنان و کودکان بی‌دفاع مسلمان سکوت کند و هیچ موضع‌گیری و اعتراضی از پشت تریبون‌ها نداشته باشد. علم واقعی باید در گام نخست موجب هدایت فردی و در گام بعد بسترساز هدایت، اصلاح و رشد جامعه گردد، نه آنکه صرفاً به مدرکی بر روی طاقچه تبدیل شود.

 

وی در بخش دوم سخنان خود به تشریح سیر تاریخی تأسیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) پرداخت و افزود: این نهاد علمی حاصل مجاهدت‌ها و تلاش‌های چندین ساله علامه مصباح یزدی (ره) است که از سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، با مشاهده تحولات مغرب‌زمین پس از عصر رنسانس، نهضت اصلاح دینی و عصر روشنگری، احساس دغدغه کردند. در آن دوران، علوم انسانی نوین در قالب‌های آکادمیک و متأثر از مبانی غربی پایه‌گذاری شده بود که بخش‌هایی از معارف اسلامی را نشانه می‌رفت و نظام سنتی آموزش حوزوی توانایی رویارویی تخصصی و پاسخ‌گویی نظام‌مند به آن شبهات پیچیده دانشگاهی را نداشت.

 

معاون آموزش مؤسسه امام خمینی (ره) ادامه داد: علامه مصباح یزدی (ره) با درک این ضرورت حیاتی، پیش از انقلاب اقدام به گردآوری نخبگان حوزوی و تشکیل حلقه‌های علمی و پژوهشی نمودند که در ابتدا در قالب مجموعه‌هایی همچون «مؤسسه در راه حق» متبلور شد تا به شبهات نوین با ادبیات علمی و مستدل پاسخ داده شود.

 

وی با اشاره به تحولات پس از پیروزی انقلاب اسلامی و واگذاری اداره کشور به حضرت امام خمینی (ره) تصریح کرد: پس از استقرار حاکمیت اسلامی، ضرورت تدوین نظامات جامع اداره کشور در حوزه‌های مدیریت، اقتصاد و سیاست بر پایه اسلام به شدت احساس شد، در حالی که متون مدونی در این خصوص استخراج نشده بود. هنگامی که گزارش فعالیت‌های علامه مصباح یزدی (ره) در زمینه استخراج علوم انسانی اسلامی به محضر امام راحل (ره) رسید، ایشان با استقبال بی‌نظیر، علامه را فراخواندند و با اختصاص اعتبارات مالی ویژه، دستور گسترش فوری این مأموریت را صادر فرمودند. حتی زمانی که ایشان برای آغاز دوره پس از ایام تعطیلات برنامه‌ریزی می‌کردند، به دلیل اهمیت موضوع، کار پذیرش و آموزش بلافاصله در میانه سال آغاز شد.

 

حجت‌الاسلام اسدی به تداوم پشتیبانی مالی حضرت امام خمینی (ره) در سخت‌ترین شرایط اشاره کرد و گفت: در دوران دفاع مقدس که کشور با فشارهای سنگین اقتصادی و چالش‌های مالی مواجه بود و بودجه‌های دولتی و بخش‌های گوناگون کاهش می‌یافت، بر اساس مستندات موجود در صحیفه نور، امام راحل (ره) صراحتاً دستور دادند بودجه دو مجموعه به هیچ وجه کاهش پیدا نکند که یکی از آن‌ها حزب‌الله لبنان و دیگری فعالیت‌های علمی مؤسسه تحت اشراف علامه مصباح یزدی (ره) بود.

 

وی اهتمام ویژه مقام معظم رهبری به رسالت‌های این مؤسسه را ادامه‌دهنده راه بنیان‌گذار انقلاب دانست و یادآور شد: پس از رحلت امام راحل، رهبر معظم انقلاب با قاطعیت مضاعف این مسیر را حمایت و هدایت فرمودند و همواره از مجاهدت‌های علمی علامه مصباح (ره) تجلیل به عمل آوردند. معظم‌له در طول سال‌های گذشته پیوسته پیگیر گزارش عملکرد مؤسسه بوده‌اند و سال گذشته نیز با اعزام تیمی تخصصی، گزارشی تفصیلی و جامع از فعالیت‌ها و اقدامات مؤسسه را دریافت و بررسی نمودند.

 

معاون آموزش مؤسسه امام خمینی (ره) با اشاره به گذشت نزدیک به پنج دهه از پیروزی انقلاب اسلامی و عدم تکمیل کامل نظامات اسلامی تأکید کرد: تدوین نظامات جامع اداره کشور کاری فوق‌العاده سنگین و گسترده است؛ چرا که علوم انسانی غربی حاصل چند قرن نظریه‌پردازی دانشمندان برجسته جهان است و مواجهه علمی با آن رسالتی بزرگ به شمار می‌رود. تحقق این امر کاملاً امکان‌پذیر است، اما نیازمند ایثار، ازخودگذشتگی و تمرکز نخبگانی است که عمر خود را وقف این مسیر نمایند.

 

وی با ابراز تأسف از گرایش بخشی از نسل جدید به کارهای سطحی، درآمدزایی‌های سریع یا اقدامات اجرایی صرف به دلیل دشواری‌های معیشتی افزود: کار نظریه‌پردازی در علوم انسانی، فرایندی ریشه‌ای، عمیق، نیازمند شکیبایی، وقت‌گذاری و فداکاری است و نمی‌توان آن را با فعالیت‌های زودبازده مقایسه کرد.

 

حجت‌الاسلام اسدی به روند گزینش در سال تحصیلی جدید اشاره و تصریح کرد: آزمون و پذیرش در مؤسسه امام خمینی (ره) فرایندی چندمرحله‌ای، دقیق و نظام‌مند است. با وجود برخی موانع اجرایی و تلاش‌های سازمان سنجش که بیم آن می‌رفت آغاز دوره‌ها به تعویق بیفتد، با مجاهدت‌های شبانه‌روزی مسئولان آموزش از جمله پیگیری‌های جهادی جناب آقای عباسی، دوره‌های تحصیلی در هر سه مقطع به‌موقع و از اواسط شهریورماه آغاز شد.

 

وی با تأکید بر تغییر رویکرد مؤسسه از جذب حداکثری به تمرکز بر کیفیت و ارزیابی موشکافانه استعدادها گفت: داوطلبانی که در جمع پذیرفته‌شدگان نهایی حضور دارند، مراحل دشوار ارزیابی را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند. این مسیر تحصیلی و اجتهادی به تعبیر دقیق «سهل و ممتنع» است؛ از این جهت سهل است که طلاب حاضر توانمندی لازم را دارا هستند و با هدایت اساتید و بهره‌مندی از آموزش‌های علمی و بینش‌های بصیرتی به تعالی می‌رسند، و از سویی ممتنع است زیرا بدون تمرکز، تلاش خستگی‌ناپذیر و دوری از حواشی میسر نخواهد شد.

 
 

انتهای متن