حجت‌الاسلام بهمنی: بازخوانی مشروطیت؛ تحریف‌ها، چالش‌ها و مواجهه اسلام و غرب

1405/05/14 اخبار ravabet2

بازخوانی مشروطیت؛ تحریف‌ها، چالش‌ها و مواجهه اسلام و غرب
 
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) به بررسی ابعاد مختلف سالروز صدور فرمان مشروطیت و تحریف‌های صورت‌گرفته در اعلامیه مشروطیت پرداخت و ضمن اشاره به زمینه‌های تاریخی و فکری این رخداد، نقش علما و روشنفکران و مواجهه تمدن اسلامی با غرب را مورد تحلیل قرار داد.
 
به گزارش روابط عمومی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد بهمنی، عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره)، در خصوص چهاردهم مرداد، سالروز صدور فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین شاه، اظهار کرد: این روز نماد صدور اعلامیه مشروطیت است اما پیش از اعلام رسمی، پنج یا شش تحریف مهم در متن اولیه آن رخ داد که یکی از این تحریف‌ها حذف واژه «اسلامی» از مجلس شورای ملی بود؛ یعنی قرار بود «مجلس شورای ملی اسلامی» باشد اما به «مجلس شورای ملی» تبدیل شد و در نهایت بعضاً به «مجلس شورای اسلامی» تغییر یافت که این یک تحریف بزرگ بود ضمن اینکه چندین تعریف و نکته دیگر نیز در این اعلامیه دستخوش تغییر شده بود.
 
وی افزود :ماجرای مشروطه نکات جالب و پیچیده‌ای دارد، به ویژه اینکه یازدهم مرداد، سالروز شمسی شهادت شیخ فضل‌الله نوری است و تقریبا این دو رویداد نزدیک به هم رخ داده‌اند ضمن اینکه مشروطه را می‌توان از جهات مختلف بررسی کرد؛ اینکه مشروطه خوب بود یا بد، چرا شیخ فضل‌الله مخالف بود، چرا تحریم شد، و چرا آخوند خراسانی فتوا داد، این موضوعات را می‌توان از چند زاویه، به‌خصوص در مواجهه اسلام و غرب، مورد تحلیل قرار داد.
 
حجت الاسلام والمسلمین بهمنی با بیان تاریخچه مواجهه جهان اسلام با غرب گفت: دنیای اسلام چندین بار با غرب مواجه شده است، یک دوره تمدن اسلامی با قدرت، گستردگی و اعتلایی که داشت، همه جا را فتح کرده بود که در این دوره، فلسفه غرب وارد دنیای اسلام شد و در دوران ترجمه و تفسیر، این فلسفه به گونه‌ای تغییر کرد که متناسب با مبانی اسلامی شد و این هاضمه علمی و فرهنگی اسلام توانست بسیاری از آموزه‌ها را حذف یا تغییر دهد.
 
وی ادامه داد :این هاضمه اسلامی در آن دوره سالم بود و از نظر نظامی، سیاسی و ثروت دست برتر را داشت و هرچه می‌خواست، انتخاب و تصرف می‌کرد و این دوره، دوره تمدن اسلامی بود که در مقابل رنسانس غرب قرار داشت؛ رنسانس اسلامی بازگشت به آموزه‌های اهل بیت بود و رنسانس غربی بازگشت به مسیحیت بدون کلیسا که در آن دوره، ما یا برتر بودیم یا حداقل برابر با غرب؛ مستشاران غربی و مسیحیان تبشیری می‌آمدند، اما ما نه وابستگی داشتیم و نه عقب‌تر بودیم.
 
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) گفت: پس از گذشت این دوره، به‌دلیل تحولات رنسانس و انقلاب صنعتی، غرب پیشرفت کرد و کشورهای اسلامی به ضعف رسیدند و این ضعف ممکن است به صورت طبیعی یا ساختگی باشد و جنگ‌ها با روسیه و کشورهای دیگر باعث شد ما شکست بخوریم، شهید بدهیم و بخش‌هایی از خاک خود را از دست بدهیم و پرسش اصلی این است که چرا غرب پیشرفت کرد و ما عقب ماندیم؟ این سوال دغدغه علما، روشنفکران و مردم عادی شد و کتاب‌های متعددی با عناوینی مانند «ما چگونه ما شدیم؟»، «آن‌ها چگونه آن‌ها شدند؟» نوشته شد.
 
وی بیان کرد: پاسخ‌ها متفاوت بود؛ عده‌ای گفتند غرب خرافات را کنار گذاشت و ما هنوز گرفتار خرافاتیم و برخی جریان خرافه‌ستیزی به راه انداختند و روشنفکران سکولار مدعی شدند دین به‌کلی به درد نمی‌خورد و باید آن را دور ریخت و گروهی دیگر معتقد بودند اصل دین خوب است اما خرافه‌ها باید حذف و دین به‌روزرسانی شود،؛ البته این مباحث هنوز هم مطرح است و روشنفکری دینی و سکولار هرکدام در این زمینه مواضع خود را دارند.
 
 
انتهای متن