پیام حوزه پیشرو و سرآمد، منشور ورود حوزه به عصر تمدن نوین اسلامی است

1405/03/04 اخبار ravabet2

پیام حوزه پیشرو و سرآمد، منشور ورود حوزه به عصر تمدن نوین اسلامی است
عضو انجمن فارغ التحصیلان موسسه امام خمینی(ره) پیام اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ رهبر معظم انقلاب را منشور ورود حوزه به مرحله تمدن‌سازی نوین اسلامی دانست و تأکید کرد که حوزه پیشرو باید از حصار تدریس صرف خارج شده و در عرصه‌های حکمرانی، نظام‌سازی و جهاد تبیین نقش‌آفرینی کند.
 
به گزارش روابط عمومی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، حجت‌الاسلام مهدی مشکی‌باف طی گفتگویی در تبیین پیام اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ رهبر شهید انقلاب درباره صدمین سالگرد تأسیس حوزه علمیه قم، این پیام را آخرین وصیت‌نامه علمی و عملی ایشان به جامعه نخبگانی و دینی توصیف کرد و گفت: این پیام متضمن تحولی بنیادین در تعریف دین، کارکرد دین و غایت دین در دوران معاصر است.
 
عضو انجمن فارغ التحصیلان موسسه امام خمینی(ره) با اشاره به ضرورت بازخوانی بستر تاریخی صدور این پیام اظهار داشت: بدون بازخوانی حوادث سهمگینی که در قرن چهاردهم هجری رخ داد، درک اهمیت این پیام برای حوزه ممکن نخواهد بود. در آن دوران، استعمار جهانی در منطقه غرب آسیا مداخلات حداکثری خود را اعمال کرده بود و وقوع جنگ‌های جهانی نیز بر پیچیدگی شرایط افزوده بود. ایران نیز در آن مقطع، روزگار تیره و تاری را سپری می‌کرد.
 
استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم افزود: در عراق حکومت دست‌نشانده انگلستان حاکم بود، در شامات نظام‌های طایفه‌ای تحت سیطره فرانسه و انگلستان قرار داشتند و در فلسطین نیز روند مهاجرت تدریجی صهیونیست‌ها برای ایجاد آن غده سرطانی آغاز شده بود. تمامی این تحولات نیز با هدف تسلط بر منابع و جغرافیای جهان اسلام دنبال می‌شد.
 
ادامه داد: در چنین شرایطی، رضاخان پهلوی به‌عنوان یک قزاق بی‌رحم و دست‌نشانده، برای سرکوب نهاد دین به قدرت رسیده بود. در همین فضا، بازتأسیس حوزه علمیه قم توسط آیت‌الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری، پدیده‌ای بی‌نظیر به شمار می‌آید. این حرکت هوشمندانه نه‌تنها مانع نابودی کامل سرمایه تشیع شد، بلکه در کمتر از شش دهه، زمینه طلوع خورشید انقلاب اسلامی را فراهم ساخت.
 
 
بازتأسیس حوزه قم؛ نقطه آغاز شکل‌گیری تمدن اسلامی
 
حجت‌الاسلام مشکی‌باف بیان کرد: اقدام آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری، پایه شکل‌گیری انقلاب اسلامی بود و حرکتی که ایشان در قم آغاز کردند، شش دهه بعد به تحقق نظام سیاسی اسلام انجامید. امام شهید ما نیز در پیام خود به این پیشینه تاریخی اشاره می‌کنند و اقدام حاج شیخ عبدالکریم حائری را مبنایی برای حرکت به‌سوی حوزه پیشرو قرار می‌دهند؛ حوزه‌ای که اکنون باید از مرحله تثبیت و استقرار نظام عبور کرده و وارد مرحله تمدن‌سازی نوین اسلامی شود.
 
عضو انجمن فارغ التحصیلان موسسه امام خمینی(ره) با تشریح ادوار تاریخی حوزه علمیه قم گفت: تأسیس و تثبیت حوزه را می‌توان مربوط به فاصله سال‌های ۱۳۰۱ تا ۱۳۲۱ دانست؛ دوره‌ای که هم‌زمان با اوج حاکمیت رضاخانی بود. در سال ۱۳۱۴ ماجرای کشف حجاب رخ داد و در سال ۱۳۱۵ نیز حاج شیخ عبدالکریم حائری رحلت کردند. با این حال، ویژگی ممتاز حوزه در آن مقطع، حفظ کیان روحانیت در برابر استبداد رضاخانی و دستیابی به نوعی ساختاریافتگی اولیه بود.
 
وی افزود: پس از آن، مسئله مرجعیت عامه در فاصله سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۰ و به‌ویژه با حضور آیت‌الله بروجردی شکل گرفت. از سال ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷ نیز دوره نهضت و انقلاب بود که طی آن، نظریه ولایت فقیه تبیین شد و بستر رهبری دینی فراهم آمد. از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۰ نیز دوره استقرار نظام اسلامی بود که در آن، کادرسازی برای نهادهای نوپای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، از متن حوزه شکل گرفت.
 
استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: از سال ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۴ دوران تحول و تخصص بود؛ دوره‌ای که رشته‌های تخصصی برای پاسخ‌گویی به نیازهای مدیریتی و اجتماعی ایجاد شد. این روند تحول و تخصص، بستری برای ورود به مرحله پنجم فراهم کرد؛ مرحله‌ای که می‌توان از آن به ورود به عصر تمدن نوین اسلامی تعبیر کرد. در این مرحله، حوزه باید نقش تمدن‌ساز ایفا کند و از سال ۱۴۰۴ به بعد، مأموریت ترسیم شاکله تمدن نوین اسلامی و طراحی نظامات اجتماعی جهان را بر عهده گیرد.
 
 
حوزه پیشرو؛ از مرجعیت علمی تا تربیت نیروی تمدن‌ساز
 
عضو انجمن فارغ التحصیلان موسسه امام خمینی(ره) در تبیین مفهوم «حوزه پیشرو و سرآمد» از منظر رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: حوزه علمیه تاکنون غالباً به‌عنوان نهادی برای تدریس و تدرّس شناخته می‌شد، اما ایشان در این پیام، برداشتی عمیق‌تر ارائه می‌دهند و حوزه را مجموعه‌ای از علم، تربیت و کارکردهای سیاسی ـ اجتماعی معرفی می‌کنند که برای تحقق سرآمدی، باید پنج سرفصل کلیدی را محقق سازد.
 
حجت‌الاسلام مشکی‌باف نخستین سرفصل را دستیابی به مرجعیت علمی دانست و گفت: حوزه قم وارث سرمایه‌ای هزارساله است که حاصل اندیشه‌ورزی هزاران عالم در حوزه‌های فقه، کلام، فلسفه، تفسیر، حدیث و اصول است. با این حال، پیشرو بودن در عرصه علم صرفاً به معنای حفظ سنت‌ها نیست، بلکه معیار اصلی آن، توانایی تولید آثار علمی فاخر و ارائه نظریات ارتقایافته و متناسب با پدیده‌های پیچیده زندگی انسان معاصر است.
 
عضو انجمن فارغ التحصیلان موسسه امام خمینی(ره) دومین سرفصل را تربیت نیروی مهذب و کارآمد عنوان کرد و افزود: حوزه پیشرو باید کارگزارانی تربیت کند که نه‌تنها در عرصه علمی، بلکه از حیث اخلاقی نیز پاکیزه باشند و بتوانند هدایت دینی جامعه را در تمامی سطوح بر عهده گیرند. این تربیت باید به‌گونه‌ای باشد که طلبه را برای حضور در خط مقدم جبهه تقابل با تهدیدهای دشمن آماده سازد؛ تهدیدهایی که امروز از عرصه نظامی عبور کرده و وارد میدان‌های ادراکی و روایتی شده‌اند.
 
استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم با اشاره به دیگر سرفصل‌های مهم این منشور تصریح کرد: مسئله تولید نظامات اجتماعی و نوآوری‌های تمدنی از جمله مسائل اساسی است. رهبر معظم انقلاب تأکید می‌کنند که حوزه باید از حصار فقه فردی خارج شود و برای تمامی شئون اداره کشور، از جمله اقتصاد، سیاست، خانواده و روابط بین‌الملل، نظام‌سازی کند.
 

انتهای متن