ریشه بخشی از مشکلات اقتصادی ایران در تحریمهای نفتی است
ریشه بخشی از مشکلات اقتصادی ایران در تحریمهای نفتی است
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) با اشاره به ساختار اقتصاد ایران گفت: اقتصاد کشور یک اقتصاد در حال توسعه است و بخش مهمی از مشکلات فعلی به وابستگی به نفت و تحریمهای هدفمند آمریکا علیه فروش نفت و نظام بانکی بازمیگردد.
به گزارش روابط عمومی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، حجتالاسلام مهدی خطیبی عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) اظهار کرد: یکی از شبهاتی که در سالهای اخیر مطرح میشود این است که چرا وضعیت اقتصادی ایران سامان پیدا نمیکند. آنچه بیان میکنم برداشت شخصی من است و ممکن است همه با آن موافق نباشند، اما به نظر من اقتصاد ایران یک اقتصاد در حال توسعه است؛ یعنی کشوری هستیم که هنوز ساختارهای اقتصادی آن به طور کامل تثبیت نشده و در مسیر رشد قرار داریم.
وی افزود: اگر اقتصادی بتواند رشد بالای هشت درصد و نزدیک به ۱۰ درصد را تجربه کند، در یک بازه یک تا دو دههای میتواند به یک اقتصاد توسعهیافته تبدیل شود. پس از پایان جنگ تحمیلی و از سال ۱۳۶۸، شرایط کشور تا حدودی تثبیت شد. هرچند خسارتهای فراوانی به کشور وارد شده بود، اما به تدریج اقتصاد کشور در مسیر رشد قرار گرفت.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: در دورههای بعدی نیز روند رشد اقتصادی ادامه داشت. هرچند در دورهای مانند زمان دولت آقای خاتمی قیمت نفت کاهش پیدا کرد، اما به تدریج اقتصاد کشور در مسیر حرکت قرار گرفت و در مقاطعی مانند دوره آقای احمدینژاد به دلیل افزایش قیمت نفت حتی تا حدود ۱۰۰ تا ۱۴۰ دلار، رشد اقتصادی به اوج خود رسید.
وی با اشاره به وابستگی اقتصاد ایران به نفت گفت: با وجود این رشد، اقتصاد ایران همچنان وابسته به درآمدهای نفتی بود. ایران نفت میفروخت و درآمدهای هنگفتی که گاهی به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار در سال میرسید در حسابهای خارجی نگهداری میشد و کشور با آن خریدهای خود را انجام میداد. در آن دوره سهم مالیات در بودجه دولت بسیار پایین بود؛ بهگونهای که حدود ۷ درصد بودجه از مالیات تأمین میشد و ۹۳ درصد دیگر از منابعی مانند نفت و درآمد شرکتهای دولتی به دست میآمد که بخش عمده آن نفت بود.
خطیبی تصریح کرد: زمانی که آمریکا متوجه شد رشد اقتصادی ایران در حال افزایش است و ممکن است اقتصاد کشور به ثبات بیشتری برسد، سیاست تحریمها را تغییر داد. تحریمهایی که پیشتر اثرگذاری چندانی نداشتند به تحریمهای مؤثر تبدیل شدند؛ بهطوری که فروش نفت ایران هدف قرار گرفت و بانک مرکزی نیز تحریم شد.
وی افزود: این وضعیت باعث شد حتی اگر نفتی فروخته میشد، امکان استفاده از درآمد آن وجود نداشته باشد. در نتیجه بخش قابل توجهی از منابع مالی دولت از بین رفت. در حالی که حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد بودجه دولت به درآمدهای نفتی وابسته بود، با تحریم نفتی عملاً این منابع قطع شد و اقتصاد کشور با فشار جدی مواجه گردید.
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) ادامه داد: البته میتوانستیم مدیریت بهتری در این شرایط داشته باشیم. اگر سیاستهای اقتصاد مقاومتی به طور جدیتری اجرا میشد، بخشی از مشکلات کاهش مییافت. با این حال واقعیت این است که اقتصاد کشور سالها به درآمدهای نفتی وابسته بود و با قطع ناگهانی این درآمدها فشار زیادی به اقتصاد وارد شد.
وی گفت: پیش از تشدید تحریمها نیز برنامهای برای کاهش وابستگی به نفت وجود داشت. بر اساس طرحی که در مجلس تصویب شده بود، هر سال سه درصد از درآمدهای نفتی به صندوق توسعه ملی واریز میشد و این سهم هر سال سه درصد افزایش پیدا میکرد؛ به این ترتیب که از حدود ۲۰ درصد شروع شده و قرار بود به تدریج به ۱۰۰ درصد برسد. اما پیش از آنکه این برنامه به مراحل بالاتر برسد، تحریمهای نفتی اعمال شد و در حدود سهم ۴۰ درصدی متوقف ماند.
خطیبی تأکید کرد: بخش مهمی از مشکلات اقتصادی که امروز با آن روبهرو هستیم ریشه در همان تحریمها دارد. همان قدرتهایی که امروز در منطقه علیه ایران اقدام میکنند، پیشتر نیز از طریق فشار اقتصادی تلاش کردند اقتصاد ایران را تحت تأثیر قرار دهند.
وی در ادامه با اشاره به موضوع اقتصاد مقاومتی گفت: اقتصاد مقاومتی در واقع راهبردی برای مقابله با فشارهای خارجی است و هدف اصلی آن کاهش اثر ضربههای دشمن به اقتصاد کشور است. این رویکرد تلاش میکند اقتصاد را بر پایه ظرفیتهای داخلی مانند نفت، گاز و توان تولید داخلی سامان دهد.
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) خاطرنشان کرد: متأسفانه این سیاستها آنطور که باید جدی گرفته نشد، اما امیدواریم در دوره پس از جنگ و در شرایط جدید، این رویکرد دوباره مورد توجه قرار گیرد و اقتصاد کشور بازآفرینی شود.
وی در پایان گفت: یکی از ظرفیتهایی که میتواند در چارچوب اقتصاد مقاومتی مورد استفاده قرار گیرد، تنگه هرمز است و اگر فشار اقتصادی به ایران وارد شود، ایران نیز میتواند از ظرفیتهای راهبردی خود برای ایجاد بازدارندگی استفاده کند؛ به این معنا که اگر صادرات نفت ایران با محدودیت مواجه شود، طرف مقابل نیز نمیتواند به راحتی از این مسیر برای صادرات انرژی استفاده کند.
/انتهای پیام
اعضاي پورتال فقط در صورت فراموش نمودن نام کاربري و رمز عبور ميتوانند به اين صفحه مراجعه نمایید. برای مشاهده شماره تلفن های ارتباطی بخش های مختلف اینجا کلیک نمایید...
لطفاً بر اساس نوع کاربری خود مشکل خود را از بخش مربوطه پیگیری کنید:
کارگزینی : 32113661
امور اساتيد: 32113218
امور محققین: 32113428
دانش پژوه دكتري براي ثبت شماره كارت : 32113661
هيئت علمي : 32113638
کارگزینی : 32113661
امور اساتيد: 32113218
امور محققین: 32113428
دانش پژوه دكتري براي ثبت شماره كارت : 32113661
هيئت علمي : 32113638