امر به معروف و نهی از منکر، اساس حکمرانی دینی و زمینه‌ساز اصلاح جامعه است

عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی(ره) امر به معروف و نهی از منکر را از ارکان اداره جامعه و نظارت متقابل مردم و مسئولان دانست و بر نقش علما در پاسداری از معارف دینی، تربیت نیروهای مؤمن و گسترش فرهنگ مسئولیت‌پذیری اجتماعی تأکید کرد.

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه امام خمینی ره، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسین طاهری آکردی، رئیس ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور، در مراسم رونمایی از کتاب «امر به معروف و نهی از منکر» مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی که در ستاد امر به معروف و نهی از منکر برگزار شد، این فریضه را از ارکان اداره جامعه و نظارت متقابل مردم و مسئولان دانست و بر نقش علما در پاسداری از معارف دینی، تربیت نیروهای مؤمن و گسترش فرهنگ مسئولیت‌پذیری اجتماعی تأکید کرد.

عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی(ره) با اشاره به آیه ۴۱ سوره حج، «الَّذِینَ إِن مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنکَرِ»، اظهار کرد: این آیه تنها به انجام عبادات فردی پس از دستیابی به قدرت اشاره ندارد، بلکه از مسئولیت حکومت در برقراری ارتباط با خدا، تنظیم مناسبات اقتصادی بر اساس آموزه‌های الهی و اداره جامعه بر پایه امر به معروف و نهی از منکر سخن می‌گوید.

رئیس ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور با بیان اینکه نماز و زکات در اصل از تکالیف فردی نیز به شمار می‌روند، تصریح کرد: اگر منظور از اقامه نماز در آیه قرآن صرفاً خواندن نمازهای فردی باشد، این پرسش مطرح می‌شود که در نبود حکومت اسلامی نیز افراد موظف به نماز و انجام تکالیف دینی هستند؛ بنابراین، آیه باید ناظر به مسئولیتی فراتر از وظایف فردی باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین طاهری آکردی افزود: اقامه نماز در سطح حکمرانی به معنای تعیین نسبت حکومت با خدا و مشخص‌کردن مبانی حاکم بر اداره جامعه است. حکومت باید روشن کند که نظام سیاسی خود را بر چه مبنایی بنا می‌کند و آیا مناسبات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آن با آموزه‌های الهی تنظیم می‌شود یا خیر.

وی با اشاره به قیام حضرت امام حسین(ع) خاطرنشان کرد: در زمان امام حسین(ع) نیز مردم نماز می‌خواندند، اما مسئله اصلی، جهت‌گیری حکومت و نسبت آن با دین بود. از این منظر، قیام امام حسین(ع) را باید در چارچوب اصلاح حکومت و برپایی حکمرانی دینی بررسی کرد؛ زیرا صرف انجام ظواهر دینی در جامعه، به معنای اسلامی‌بودن ساختار حکومت نیست.

رئیس ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور با اشاره به تحول جایگاه حکومت در تاریخ اسلام گفت: فاصله‌گرفتن حکومت از جایگاه الهی و تبدیل‌شدن خلافت به سلطنت، زمینه انحراف در اداره جامعه را فراهم کرد. از این رو، اصلاح حکومت و بازگرداندن آن به مسیر الهی، از مسائل محوری در فهم قیام امام حسین(ع) به شمار می‌رود.

حجت‌الاسلام والمسلمین طاهری آکردی در ادامه با تبیین بخش دوم آیه، یعنی «وَآتَوُا الزَّکَاةَ»، اظهار کرد: همان‌طور که رابطه حکومت با خدا باید مشخص باشد، نظام اقتصادی و مالی آن نیز باید بر اساس مبانی تعریف‌شده در حکمرانی دینی شکل بگیرد.

وی با طرح این پرسش که چرا در کنار پرداخت خمس و زکات، از شهروندان مالیات نیز دریافت می‌شود، گفت: این مسئله ضرورت بازاندیشی در نسبت نظام اقتصادی و مالیاتی کشور با آموزه‌های دینی را نشان می‌دهد. ممکن است برخی سازوکارهای اقتصادی بر اساس تجربه و عقل جمعی شکل گرفته باشند، اما از منظر حکمرانی اسلامی باید نسبت آنها با مبانی وحیانی نیز بررسی شود.

رئیس ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور تأکید کرد: در نگاه دینی، نظام اقتصادی نمی‌تواند مستقل از مبانی اعتقادی و سیاسی حکومت ارزیابی شود؛ بلکه پس از مشخص‌شدن جهت‌گیری الهی نظام سیاسی، باید سازوکارهای اقتصادی نیز با آن مبانی تناسب پیدا کنند.

نقش علما در پاسداری از دین و ترویج مسئولیت اجتماعی

حجت‌الاسلام والمسلمین طاهری آکردی با تأکید بر جایگاه علما در تحقق امر به معروف و نهی از منکر گفت: اگر علما در طول تاریخ از معارف دینی پاسداری نمی‌کردند، امکان تحریف و تغییر بسیاری از آموزه‌های دین وجود داشت. از این رو، تلاش علمی و تبلیغی علما در حفظ دین و فراهم‌کردن زمینه تربیت انسان‌های مؤمن و فداکار، نقشی اساسی داشته است.

رئیس ستاد امر به معروف و نهی از منکر کشور همچنین با اشاره به دیدگاه‌های حضرت امام خمینی(ره) درباره نظارت مردم بر مسئولان اظهار کرد: امام خمینی(ره) در روزهای آغازین انقلاب پیگیر تشکیل نهادی برای امر به معروف و نهی از منکر بودند تا مردم بتوانند حتی در صورت مشاهده خطا از سوی رهبر نیز تذکر دهند؛ هرچند این پیشنهاد در آن مقطع به مرحله اجرا نرسید.