استاد یزدان‌پناه: فلسفه اسلامی باید از عرصه نظری به میدان عینیت و تمدن‌سازی وارد شود

فلسفه اسلامی باید از عرصه نظری به میدان عینیت و تمدن‌سازی وارد شود

 

استاد فلسفه و تفسیر حوزه علمیه قم با تأکید بر نگاه تمدنی رهبر شهید به فلسفه اسلامی، گفت: فلسفه باید پشتوانه فهم دینی و سیاست‌گذاری در عرصه‌های مختلف باشد و امتداد آن در حوزه‌هایی همچون علوم انسانی، فرهنگ، سینما، بانکداری و فضای مجازی ظهور پیدا کند.

 

به گزارش روابط‌عمومی مؤسسه امام خمینی ره، استاد سیدیدالله یزدان‌پناه، استاد فلسفه و تفسیر حوزه علمیه قم و عضو مجمع عالی حکمت اسلامی، در میزگرد «امام شهید؛ علوم عقلی و عرفان اسلامی» که در همایش گرامیداشت علامه حسن‌زاده آملی برگزار شد، با اشاره به حمایت‌های علامه حسن‌زاده آملی از رهبر شهید انقلاب، اظهار داشت: هنگامی که یکی از افراد از حضرت آیت‌الله خامنه‌ای انتقاد کرده بود، علامه حسن‌زاده آملی با جدیت واکنش نشان داد و پرسید مگر رهبر انقلاب چه کم دارد که برخی بدون وجود مسئله‌ای مشخص، ایشان را به بی‌اطلاعی و کم‌علمی متهم می‌کنند؟

 

وی با اشاره به خاطره‌ای از سال ۱۳۸۸ افزود: در آن سال، سردار شعبانی، فرمانده وقت سپاه آمل، به محل استقرار علامه حسن‌زاده آملی در روستای ایرا رفت و درباره نحوه مواجهه با مسائل آن روز از ایشان سؤال کرد. علامه در پاسخ گفت: «قنبر علی باشید.» هنگامی که سردار شعبانی درباره معنای این تعبیر پرسید، علامه توضیح داد: «قنبر سیدعلی خامنه‌ای باشید.» این سخنان را از خود سردار شعبانی شنیدم.

 

استاد یزدان‌پناه با بیان اینکه صراحت علامه حسن‌زاده آملی در بیان مواضع خود برای او جذاب بود، خاطرنشان کرد: به یاد دارم در یکی از سخنرانی‌های ایشان که سه اتوبوس از دانشجویان تهران برای دیدار با آن بزرگوار آمده بودند، علامه در مسجد تأکید کرد که باید تمام توجه خود را به بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای معطوف کنید و به سخنان دیگران گوش ندهید، بلکه از ایشان بشنوید. این صراحت در بیان مواضع برای من جالب بود و دانشجویان حاضر نیز از این سخنان استقبال کردند.

 

تأسیس مجمع عالی حکمت اسلامی؛ زمینه‌ساز تقویت بنیان‌های فلسفی دین

عضو مجمع عالی حکمت اسلامی در ادامه با تبیین نگاه رهبر شهید انقلاب به فلسفه اسلامی، اظهار داشت: تأسیس مجمع عالی حکمت اسلامی از عنایات رهبر شهید بود؛ چراکه ایشان یک گره اساسی را در عرصه اندیشه دینی و علوم انسانی تشخیص داده بودند.

 

وی افزود: یکی از مسائل بنیادین این است که دانشگاهیان ما نمی‌توانند به‌درستی از سرچشمه‌های ناب اسلامی بهره بگیرند؛ زیرا بخشی از افکار و مبانی حاکم بر علم امروز، مسیر دیگری را برای آنان ترسیم کرده است. در حوزه علوم انسانی نیز با مبانی و پایه‌هایی مواجهیم که از نظر ما نادرست است، اما شکستن و اصلاح آن‌ها کار آسانی نیست.

 

استاد یزدان‌پناه با اشاره به شناخت رهبر شهید از ظرفیت‌ها و دشواری‌های حوزه‌های علمیه تصریح کرد: ایشان می‌دانستند که اصلاح بنیان‌های فلسفی دین، مسیری دشوار و متفاوت است و برخی جریان‌های فکری چه آثار تخریبی بر اندیشه دینی دارند. از همین رو، بر تقویت فلسفه اسلامی تأکید می‌کردند.

 

وی با اشاره به تعبیر «فقه اکبر» در اندیشه رهبر شهید، بیان کرد: فهم حقیقی معارف دین به مبانی عمیق فلسفی نیاز دارد و فلسفه صدرایی در این زمینه جایگاه مهمی دارد. برای فهم درست مسئله عبودیت نیز باید به مبانی وجودشناختی، از جمله فقر وجودی انسان، توجه کرد.

 

استاد فلسفه و تفسیر حوزه علمیه قم با اشاره به نقش اندیشمندان برجسته در پیشبرد علوم اسلامی، گفت: قله‌هایی که علوم اسلامی را پیش برده‌اند، همچون علامه طباطبایی، از جایگاه برجسته‌ای در فلسفه و علوم عقلی برخوردار بوده‌اند. این واقعیت نشان می‌دهد که تعمیق علوم اسلامی بدون توجه به بنیان‌های عقلی و فلسفی امکان‌پذیر نیست.

 

فلسفه اسلامی؛ پشتوانه علوم انسانی و حاکمیت دینی

استاد یزدان‌پناه با اشاره به سیر تأکیدهای رهبر شهید بر علوم عقلی، اظهار داشت: ایشان در یک خط سیر، ابتدا کلام اسلامی و سپس فلسفه اسلامی را مورد توجه قرار دادند، اما در نگاه کلان‌تر، فلسفه را پایه علوم انسانی و از پشتوانه‌های فکری انقلاب معرفی کردند.

 

وی افزود: اگر بخواهیم حاکمیت را با مبانی عمیق اندیشه دینی آشنا کنیم و سیاست‌گذاری‌ها بر پایه فهمی استوار از معارف اسلامی شکل بگیرد، به فلسفه نیاز داریم. از همین رو، رهبر شهید بر ترویج فلسفه در تهران، قم و حتی مشهد تأکید داشتند.

 

عضو مجمع عالی حکمت اسلامی خاطرنشان کرد: اگر عقلانیت از حوزه‌های علمیه گرفته شود، چگونه می‌توان از دین دفاع کرد؟ تأکید بر فلسفه به‌عنوان فقه اکبر، ناظر به ضرورت فهم عمیق معارف دینی و ایجاد پشتوانه‌ای استوار برای دفاع از دین و اداره جامعه بر اساس مبانی اسلامی است.

 

 


انتهای متن