معرفت‌شناسی بنیادی‌ترین دانش‌هاست و تأثیری اساسی بر علوم گوناگون (اعم از دانش‌های فلسفی، ریاضیات، علوم طبیعی و علوم انسانی)، مکاتب فکری، باورهای دینی، داوری‌های ارزشی و حتی افکار روزمره ما بر جا می‌گذارد. افراد و گروه‌های مختلف نیز براساس نوع مبانی و نگرش‌هایی که در معرفت‌شناسی می‌پذیرند، درباره امور گوناگون داوری می‌کنند و به هنجارها و رفتارهای خود سمت‌وسو می‌دهند. 

به‌هررو، مسائل و دغدغه‌های معرفت‌شناختی، از گذشته‌های بسیار دور در میان فرهنگ‌ها و اقوام مختلف مورد بحث و گفتگو بوده است. گرچه دانش معرفت‌شناسی- با هویتی مستقل- و ارائه نظام‌مند مباحث آن پیشینه‌ای طولانی ندارد. با توجه به جایگاه و اهمیت این دانش، به نظر می‌رسد، آشنایی با- دست‌کم- مهم‌ترین مسائل این دانش، و پاسخ‌هایی که به آنها داده شده، برای تمامی فرهیختگان و علاقه‌مندان پژوهش‌های فلسفی، به‌ویژه دانشجویان و طلاب حوزه‌های علمیه، سودمند، بلکه لازم است. در این نوشتار، سعی بر آن است که مسائل و چالش‌های اصلی معرفت‌شناسی مطرح و پاسخ‌های آنها بیان شود. این کار در زمانه‌ای که اندیشه‌های شک‌گرا و نسبی‌گرا، و میوه‌های نامیمون آنها مانند کثرت‌گرایی دینی، اعتبار قرائت‌های مختلف از متون دینی، و نسبی‌گرایی در اخلاق و ارزش‌ها اشاعه داده می‌شوند، بیش‌ازپیش ضرورت پیدا کرده است. این کتاب، در نُه فصل نگارش یافته است: 

در فصل اول، چیستی معرفت شناسی و نسبت آن با دانش های همگن بررسی می شود؛ 

در فصل دوم، پیشینه معرفت‌شناسی در غرب و در جهان اسلام (به تفصیل)، انواع معرفت‌شناسی، اهمیت و ضرورت آن، روش تحقیق در معرفت‌شناسی، موضوع، مسائل و مبادی آن مورد توجه قرار می‌گیرد؛

در فصول بعدی نیز، مهم‌ترین مسائل معرفت‌شناسی، با تأکید بر نگرش‌ها و راه‌حل‌های فیلسوفان مسلمان بحث می‌شود:

فصل سوم به مسئله «چیستی شناخت» (تعریف/ تحلیل معرفت) اختصاص دارد؛ 

فصل چهارم، مسئله «امکان شناخت» را بررسی می‌کند؛

فصل پنجم، نخستین تقسیم معرفت، یعنی تقسیم به معرفت حضوری و حصولی را مطرح، سپس، به چیستی علم حضوری، ملاک علم حضوری، و مصادیق آن مورد پرداخته می شود؛ 

در فصل ششم، ویژگی‌های علم حضوری، ارزش علم حضوری و شُبهات مربوط به ارزش علم حضوری مورد بحث قرار می گیرد؛ 

فصل هفتم، به علم حصولی، چیستی آن، انواع آن (تصور و تصدیق)، و نیز اقسام تصور (تصور جزئی و کلی و اقسام هر کدام) می پردازد؛ 

در فصل هشتم، انواع تصدیق، اقسام گزاره‌های بدیهی، ارزش علم حصولی، حقیقت و خطا در شناخت، نظریه‌های صدق، گستره واقعیت، ارزش تصدیق‌های بدیهی و نظری، معیار شناخت صحیح، نظریه‌های توجیه، مبناگروی اندیشمندان مسلمان، قلمرو شناخت از نگاه ایشان، و نکاتی درباره «یقین» بیان می‌شود؛

فصل نهم نیز به مسئله «ابزارها و راه‌های شناخت» اختصاص دارد.