به گزارش روابط عمومی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره هیئتی متشکل از استادان، نخبگان و مدیران علمی و آموزشی کشور اندونزی، در جریان سفر علمی و فرهنگی خود در نشست علمی مشترک با تعدادی از اعضای هیئت علمی و مدیران گروه‌های مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) به گفتگوی علمی پرداختند.  در این نشست تخصصی که با محوریت بررسی الگوهای حکمرانی اسلامی، تبادل تجربیات در زمینه علوم انسانی اسلامی، فقه سیاسی، اقتصاد و بانکداری اسلامی و راهکارهای برون‌رفت از ساختارهای سکولار برگزار شد، طرفین بر لزوم پیوند دانش روز با معارف دینی، اصلاح ساختارهای قانونی و توسعه مناسبات و همکاری‌های علمی و دانشگاهی میان ایران و اندونزی تأکید کردند.

لزوم پیوند علوم مدرن با آموزه‌های اسلامی و توسعه تعاملات برخط

در آغاز این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین محمود رفیعان، نماینده امور بین‌الملل مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، ضمن خوش‌آمدگویی به هیئت اندونزیایی، شهر قم را یکی از مهم‌ترین مراکز مذهبی جهان اسلام و مبدأ انقلاب اسلامی توصیف کرد.

وی با تبیین رسالت‌ها و ظرفیت‌های این مرکز علمی تصریح کرد: «ویژگی مؤسسه امام خمینی (ره) در سطح جهان، پیوند میان علوم مدرن و دانش روز با معارف و آموزه‌های اصیل اسلامی است.»

حجت‌الاسلام والمسلمین رفیعان با ابراز امیدواری نسبت به اینکه این دیدار حضوری نقطه‌ای برای آغاز مسیر بلندی از تعاملات مستمر باشد، پیشنهاد کرد که به دلیل دوری مسافت جغرافیایی، ارتباطات بعدی دو مجموعه در قالب نشست‌های تخصصی برخط و تبادل پژوهشگران پیگیری شود.

معرفی ظرفیت‌ها و اهداف هیئت اندونزیایی «مدرسه دولت‌مردان»

در ادامه، اعضای هیئت اندونزیایی به تشریح ساختار، اهداف، برنامه‌ها و دیدگاه‌های خود درباره مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی اندونزی پرداختند:

دکتر سیدعبدالله السقاف: استادیار دانشگاه براویجایا مالانگ (Universitas Brawijaya)، متخصص مطالعات غرب آسیا و سیاست خارجی و مدیر مرکز مطالعات ایران، با ابراز خرسندی از حضور در ایران، به معرفی «مدرسه دولت‌مردان» پرداخت و گفت: «این مجموعه به عنوان یک تشکل غیردولتی فعال در حوزه‌های آموزش سیاسی و اجتماعی، با هدف تربیت نسل جدید رهبران، تقویت کارآمدی ساختار دولت و بهبود رابطه میان حاکمیت و مردم فعالیت می‌کند.»

وی یکی از اهداف اصلی سفر این هیئت به ایران را یادگیری و الهام گرفتن از تجربه جمهوری اسلامی به عنوان الگوی پایداری و مقاومت در برابر استکبار، توسعه دیپلماسی فرهنگی و ایجاد ارتباط میان دانشگاه‌ها و نهادهای غیردولتی دانست و دغدغه اصلی مؤسسه خود را اصلاح قانون اساسی اندونزی برای احقاق حقوق واقعی مردم و خروج از ساختارهای سکولار عنوان کرد. دکتر السقاف زمینه‌های پیشنهادی خود برای همکاری را مطالعه مقارن قانون اساسی، اصلاحات حکمرانی، گفتگوی تمدنی اسلامی و اخلاق در هوش مصنوعی برشمرد.

• دکتر پرایوگی ساپوترا: مدیرتشکل غیردولتی «مدرسه دولت‌مردان»، مدرس دانشگاه اسلامی رادن رحمت مالانگ (UNIRA) و متخصص تأمین مالی و اقتصاد اسلامی، درباره مأموریت این مدرسه توضیح داد که هدف آن آماده‌سازی رهبران آینده، تقویت مباحث رهبری در سطوح مختلف حکومت و ارتقای آگاهی‌های سیاسی است.

وی استدلال مرکزی سفر هیئت به ایران را این‌گونه بیان کرد: «هدف ما کپی‌برداری صرف از قانون اساسی ایران نیست؛ بلکه تجربه ایران به ما نشان می‌دهد تحول ملی واقعی فراتر از تغییر صرفِ رهبران سیاسی است و به اصلاح قانون اساسی، رهبری اخلاقی، انسجام نهادی و توسعه علمی نیاز دارد.»

دکتر ساپوترا پیشنهادهایی از جمله مطالعات تطبیقی قانون اساسی، گفتگوی تمدنی اسلامی، همکاری در زمینه هوش مصنوعی با بنیان اخلاقی و اجرای پژوهش‌های مشترک دانشگاهی ارائه داد.

• دکتر رینتو ستیاوان: معاون مدرسه دولت‌مردان و کارآفرین حوزه فناوری اطلاعات، به تشریح سوابق خود در مدیریت شرکت فناوری «Enigma» پرداخت. وی توضیح داد که این مجموعه با طراحی و ارائه نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای پیشرفته  از جمله ساخت مراکز فرماندهی هوشمند شهری و مدیریت داده‌ها به دولت اندونزی و مشتریان خارجی در جهت سازماندهی اطلاعات و ارتقای کارآمدی حاکمیتی کمک می‌کند.

اعضای هیئت اندونزیایی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به دیدگاه‌های امها عین‌النجیب (Emha Ainun Nadjib)، از اندیشمندان برجسته فرهنگی و مذهبی اندونزی در زمینه استقلال فرهنگی و نقد استعمار نوین، تجربه انقلاب اسلامی، الگوی ولایت فقیه و ساختار حکمرانی ایران را تجربه‌ای جدید و الهام‌بخش در نسبت میان مردم، دولت و دین توصیف کردند.
 

دیدگاه‌ها و پیشنهادهای علمی و تخصصی اساتید ایرانی

در ادامه نشست، اساتید و اعضای هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) به ارائه دیدگاه‌های تخصصی خود در حوزه‌های اقتصاد، علوم سیاسی، فقه و مطالعات تمدنی پرداختند:

• حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر مهدی خطیبی (عضو هیئت علمی گروه اقتصاد مؤسسه امام خمینی و عضو کمیته فقهی بانک مرکزی ایران): وی با طرح موضوع چالش «سکولار شدن دانش و برنامه‌های توسعه» در جهان اسلام اظهار داشت: «پیروی بسیاری از کشورهای اسلامی از الگوهای دیکته‌شده صندوق بین‌المللی پول (IMF)، چالش‌هایی نظیر تورم و مشکلات حاد اجتماعی را به همراه داشته است.»

وی در خصوص اصلاح نظام بانکی و چالش‌های آموزش عمومی و تخصصی در بانکداری اسلامی تصریح کرد: «تغییر نام نرخ بهره به سود، درمان بانکداری متعارف نیست. ایران در حال کار روی طرحی سه‌سطحی برای تحول ساختاری بانکداری (بدون خلق پول و با تمرکز بر خدمات و سرمایه‌گذاری تخصصی) است.» دکتر خطیبی ضمن پرسش درباره نحوه اجرای عقود و ساختار بانکداری دوپنجره‌ای (سنت و شریعت) در اندونزی، نسبت به برگزاری دوره‌های علمی مشترک، آموزش قراردادهای اسلامی و برگزاری کنفرانس‌های مجازی اعلام آمادگی کرد.

• حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر قاسم شبان‌نیا رکن‌آبادی (مدیر گروه علوم سیاسی مؤسسه امام خمینی و متخصص فقه سیاسی): وی با تبیین رویکرد بنیان‌گذار مؤسسه، علامه مصباح یزدی (ره)، اظهار داشت: «این مرکز تأسیس شده تا علوم انسانی را به جای مبانی تحمیلی و مادی غرب، بر پایه مبانی توحیدی و انسان‌شناسی اسلامی بازتعریف کند. در این نگاه، انسان موجودی صرفاً مادی نیست و مفاهیمی چون سعادت و فضیلت در تحلیل مسائل اجتماعی نقش ایفا می‌کنند.»

وی با اشاره به پیشینه مشترک مبارزه با استعمار در ایران و اندونزی، تجربه جمهوری اسلامی را تلفیقی بی‌نظیر از «مشروعیت الهی و مقبولیت مردمی» تحت نظریه ولایت فقیه خواند که الگویی متفاوت از تقسیم‌بندی‌های رایج میان حکومت‌های دموکراتیک و تئوکراتیک ارائه می‌دهد. دکتر شبان‌نیا پیشنهاد کرد که گفتگوها و پژوهش‌های مقایسه‌ای و تطبیقی پیرامون دموکراسی غربی، جایگاه خدا و مردم در مدیریت جامعه و ایده «دموکراسی هدایت‌شده» سوکارنو در اندونزی انجام شود.

• حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر ذبیح‌الله نعیمیان (عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی و متخصص فقه سیاسی مقارن و مطالعات تمدنی): وی با تاکید بر ضرورت اتخاذ «نگاه کلان تمدنی» و نقد جریان‌های تکفیری، رهبران انقلاب اسلامی (امام خمینی و مقام معظم رهبری) را نمونه بارز احیاگران اندیشه عملی تمدن اسلامی دانست.

دکتر نعیمیان با ارجاع به تاریخ استعمار اندونزی، تحقق امت اسلامی را مستلزم همسویی نخبگان و مردم و مقابله با چهار سطح از سکولاریسم دانست. وی با هشدار نسبت به توطئه‌های دشمنان و انحرافات فکری نظیر داعش، پیشنهاد کرد اندیشه‌های تمدنی و سیاسی رهبری انقلاب اسلامی به زبان اندونزیایی ترجمه شده و مبنای مباحثات نخبگانی میان دو کشور قرار گیرد.

• حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر سیدمحمدکاظم رجائی رامشه (مدیر گروه اقتصاد مؤسسه امام خمینی): وی با استناد به آیه شریفه «محمد رسول‌الله و الذین معه…» به تشریح دیدگاه «معیت و یکپارچگی دولت و مردم» پرداخت و گفت: «حضور باورمندانه و ولایت‌مدارانه مردم در عرصه‌های سخت (مانند دفاع مقدس و نبردهای اخیر منطقه)، امنیت و اقتدار ملی را بدون تحمیل هزینه‌های سنگین بر بودجه عمومی تأمین کرده است و این الگوی مردم‌سالاری دینی می‌تواند در توسعه اقتصادی و مدل‌های اقتصاد مقاومتی نیز پیاده شود.»

دکتر رجائی رامشه همچنین بر مفهوم «امت واحده» تاکید کرد و بی‌تفاوتی نسبت به رنج و مسائل مسلمانان در اقصی نقاط جهان نظیر غزه، میانمار یا هند را خلاف اصول پایه‌ای اسلام دانست.

جمع‌بندی و پایان

این نشست با تأکید طرفین بر لزوم همدلی و همبستگی میان مسلمانان فارغ از تفاوت‌های جغرافیایی، استمرار ارتباطات علمی، برگزاری نشست‌های تخصصی مشترک و بهره‌گیری هیئت اندونزیایی از منابع علمی، کتاب‌ها و متون درسی مؤسسه امام خمینی (ره) با اهداء کتاب‌های تخصصی  به مؤسسه امام خمینی(ره) به پایان رسید.

انتهای متن