تشییع رهبر شهید، نمایش جایگاه «ولی» و گامی در مسیر امت‌سازی بود

1405/05/07 اخبار ravabet2

تشییع رهبر شهید، نمایش جایگاه «ولی» و گامی در مسیر امت‌سازی بود
 
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) گفت: بررسی تشییع شخصیت‌های برجسته، می‌تواند ابعاد مهمی از نفوذ اجتماعی، جایگاه دینی و نسبت مردم با رهبران فکری و معنوی جامعه را آشکار کند. 
 
به گزارش روابط عمومی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، حجت‌الاسلام ذبیح‌الله نعیمیان، در نشست علمی «باشکوه‌ترین تشییع تاریخ؛ واکاوی ابعاد و پیامدهای مراسم تشییع رهبر معظم انقلاب» که در دبیرخانه انجمن‌های علمی حوزه علمیه قم برگزار شد، با اشاره به ضرورت تحلیل تاریخی مراسم‌های تشییع بزرگان دینی اظهار کرد: بررسی تشییع شخصیت‌های برجسته، می‌تواند ابعاد مهمی از نفوذ اجتماعی، جایگاه دینی و نسبت مردم با رهبران فکری و معنوی جامعه را آشکار کند. مراسم تشییع بزرگان دینی در تاریخ معاصر، همواره صرفاً یک آیین سوگواری نبوده، بلکه گاهی نشان‌دهنده جایگاه اجتماعی و میزان ارتباط مردم با شخصیت‌های دینی بوده است.
 
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) با اشاره به جایگاه مرجعیت در تاریخ شیعه گفت: اگر مرجعیت را در دوره‌های گذشته بررسی کنیم، مشاهده می‌شود که مرجعیت در بسیاری از موارد با مفهوم ولایت و زعامت اجتماعی همراه بوده است. در دوره‌هایی مانند زمانه مرحوم میرزای شیرازی، جایگاه اجتماعی و توانایی مدیریت جامعه، در کنار دانش علمی، از مؤلفه‌های مهم برای پذیرش مرجعیت به شمار می‌رفت و تعبیر «مرجع تقلید» به تنهایی تمام واقعیت این جایگاه را بیان نمی‌کرد؛ بلکه مفهوم «مرجع تقلید و مرجع حکم» نیز مورد توجه بود. با پیروزی انقلاب اسلامی، مفهوم زعامت دینی وارد مرحله جدیدی شد و جایگاه ولایت در ساختار اجتماعی و سیاسی جامعه اسلامی برجستگی بیشتری یافت.
 
وی با اشاره به شخصیت‌هایی همچون آیت‌الله گلپایگانی، آیت‌الله مصباح یزدی، آیت‌الله محمد یزدی و آیت‌الله مشکینی اظهار داشت: در تاریخ معاصر، برخی از بزرگان علاوه بر جایگاه علمی، دارای نوعی مرجعیت فکری، سیاسی یا اجتماعی بودند که تأثیرگذاری آنان را در جامعه افزایش می‌داد. مرجعیت فکری و سیاسی شخصیت‌هایی مانند آیت‌الله مصباح یزدی و آیت‌الله محمد یزدی، به ویژگی‌های شخصی، علمی و سوابق آنان بازمی‌گشت و پس از آنان کمتر نمونه‌هایی با همان ویژگی‌ها ظهور کرد.
 
 
تشییع‌ها؛ از محبوبیت‌نمایی تا ولایت‌نمایی
حجت‌الاسلام نعیمیان با بیان اینکه تشییع جنازه‌ها را باید از زوایای مختلف تحلیل کرد، گفت: برخی تشییع‌ها صرفاً نشان‌دهنده محبوبیت یک شخصیت هستند، برخی دیگر اقتدار اجتماعی و سیاسی او را به نمایش می‌گذارند، اما برخی رخدادها فراتر از این سطح قرار می‌گیرند و جایگاه یک اندیشه و مسیر تاریخی را آشکار می‌کنند. تشییع امام خمینی(ره) تنها نمایش محبوبیت نبود، بلکه نشان‌دهنده اقتدار اجتماعی انقلاب اسلامی و شکست تلاش‌های دشمنان برای تضعیف آن بود؛ اما تشییع رهبر شهید، جلوه‌ای از جایگاه «ولی» و ظرفیت ولایت برای حرکت جامعه اسلامی به سوی امت‌سازی بود.
 
 
تشییع رهبر شهید و بازخوانی مفهوم ولایت
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به آیه ۷۵ سوره نساء اظهار داشت: در این آیه، مستضعفان از خداوند درخواست می‌کنند که برای آنان ولی و یاوری قرار دهد و این نشان می‌دهد که جامعه انسانی، در مسیر حرکت خود نیازمند رهبری و ولایت است. اگر تشییع رهبر شهید را در یک افق تاریخی تحلیل کنیم، می‌توان آن را جلوه‌ای از نیاز جامعه به ولی و رهبر دینی دانست؛ جایگاهی که فراتر از مرزهای ملی تعریف می‌شود.
 
حجت الاسلام نعیمیان با تأکید بر اینکه تشییع رهبر شهید ظرفیت امت‌سازی دارد، گفت: اگر آرمان انقلاب اسلامی رسیدن به تمدن اسلامی و شکل‌گیری امت اسلامی است، باید جایگاه ولی از یک سطح صرفاً ملی فراتر رود و در افق گسترده‌تر جامعه اسلامی مورد توجه قرار گیرد.
 
وی با اشاره به پژوهش خود درباره نظریه ولایت فقیه در نگاه اهل سنت اظهار کرد: در میان برخی اندیشمندان اهل سنت نیز نمونه‌هایی وجود دارد که جایگاه رهبران انقلاب اسلامی را در قالب مفاهیمی مانند ولایت و رهبری دینی مورد توجه قرار داده‌اند. اگر گفتمان تمدنی رهبران انقلاب اسلامی به‌درستی تبیین شود، می‌تواند ظرفیت بیشتری برای ارتباط با جوامع اسلامی پیدا کند؛ چراکه مسئله تنها مدیریت یک کشور نیست، بلکه سخن از یک گفتمان تمدنی و فراگیر است.
 
حجت الاسلام نعیمیان در پایان خاطرنشان کرد: شهادت رهبر شهید و حضور گسترده مردم در مراسم تشییع، می‌تواند زمینه‌ای برای بازشناسی جایگاه ولایت، تقویت هویت اسلامی و حرکت در مسیر تحقق امت اسلامی باشد.
 
انتهای پیام