فرهنگ، عامل تعیین‌کننده در تحولات جمعیتی است / لزوم گذار از نگاه اقتصادیِ صرف به نگاه راهبردی

1405/03/04 اخبار ravabet2

فرهنگ، عامل تعیین‌کننده در تحولات جمعیتی است / لزوم گذار از نگاه اقتصادیِ صرف به نگاه راهبردی
 
 عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره)، با تحلیل پیام اخیر رهبر معظم انقلاب، جنگ را دارای کارکردهای مثبت اجتماعی و فرهنگی خواند و با نقد تقلیل مسئله جمعیت به مباحث اقتصادی، تأکید کرد که در سیاست‌گذاری‌های راهبردی، فرهنگ و باورهای تمدنی نقشی به‌مراتب پررنگ‌تر از مسائل مالی در استمرار جمعیت جوان و اقتدار ملی ایفا می‌کنند.
 
به گزارش روابط عمومی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، حجت‌الاسلام اسماعیل چراغی، عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، در قرارگاه مصباح الهدی اظهار کرد: پیام اخیر مقام معظم رهبری در پاسخ به فعالان حوزه جمعیت، تبلور نگاه تمدنی به این مسئله حیاتی است. وی با بیان اینکه جنگ‌ها دو چهره دارند، افزود: برخلاف تصور عمومی که جنگ را تنها پدیده‌ای تیره و تار می‌بیند، این رخداد کارکردهای مثبت و شیرینی در ساحت‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، نظامی و اقتصادی داشته است. همبستگی اجتماعی و «بعثت اعجازگونه» مردم که در دوران جنگ تحمیلی مشاهده شد، نتیجه مستقیم باورهای ملی و دینی بود که به خلق افق‌های جدید دفاعی و تابو شکنی‌های نظامی انجامید.
 
وی با اشاره به اینکه جمعیت جوان، علت ایجادکننده و استمراردهنده این بعثت اجتماعی است، افزود: سؤال اینجاست که چه عاملی می‌تواند این سیمای جوان جمعیت را برای تداوم کارکردهای تمدنی حفظ کند؟ برخی با نگاهی اقتصادی، جمعیت را صرفاً مصرف‌کننده و هزینه می‌بینند و با وقوع کوچک‌ترین چالش اقتصادی، اولین قربانی این نگاه را فرزندآوری می‌دانند. در حالی که تقابل «اقتصاد یا فرهنگ» یک دوگانه کاذب است؛ زیرا با وجود اهمیت اقتصاد در زندگی، در میان عوامل تغییرات جمعیتی، سهم فرهنگ و باورهای ارزشی بسیار سنگین‌تر است.
 
حجت‌ الاسلام چراغی در تبیین اهمیت نگاه راهبردی به جمعیت تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب به‌درستی اشاره کردند که آنچه ما را در آستانه ابرقدرتی نوین قرار داده، مسئله جمعیت است. برای تداوم این جایگاه، نگاه به جمعیت نباید تاکتیکی و تکنیکی باشد، بلکه باید به عنوان یک مسئله «حاکم بر سیاست‌گذاری‌ها» در قالب یک فرایند سه‌گانه (بررسی وضعیت موجود، ترسیم وضعیت مطلوب و تعیین راه رسیدن به آن) دنبال شود.
 
وی با یادآوری نرخ باروری در سال ۱۳۶۵ گفت: در آن سال که کشور در اوج درگیری جنگ و فشارهای اقتصادی بود، نرخ باروری (TFR) هر زن ایرانی ۶.۵ فرزند بود. این واقعیت تاریخی ثابت می‌کند که وقتی باورهای دینی، ساده‌زیستی و تعهد به استمرار نظام اسلامی در جامعه تقویت شود، فشارهای اقتصادی مانع فرزندآوری نخواهد شد. اما امروز متأسفانه این شاخص به حدود ۱.۵ رسیده که بسیار پایین‌تر از نرخ جانشینی است.
 
عضو هیئت علمی مؤسسه امام خمینی(ره) در پایان خاطرنشان کرد: اگر نگاه ما به جمعیت، نگاهی استراتژیک و در تراز تمدن اسلامی باشد، متوجه می‌شویم که برای خروج از وضعیت بحرانی فعلی، باید به جای تمرکز صرف بر مشوق‌های اقتصادی، بر بازسازی فرهنگِ فرزندآوری و تقویت باورهای ملی و دینی اهتمام ورزید تا آنچه در جان اسلام وجود دارد، به جامعه سرایت کرده و مسیر اقتدار ایران اسلامی تداوم یابد.
 
انتهای متن