باورمندی عملیاتی، محور حرکت جامعه اسلامی به سوی ظهور است

1404/11/11 اخبار ravabet2

باورمندی عملیاتی، محور حرکت جامعه اسلامی به سوی ظهور است
امام جمعه خراسان رضوی و عضو مجلس خبرگان رهبری به تبیین رابطه میان باورمندی عقلانی، احساسی و عملیاتی پرداخت و گفت: آنچه در مکتب اسلام مطلوب خداوند است، باورمندی عملیاتی است که انسان را از حالت رکود به جریان و حرکت در مسیر عبودیت تبدیل می‌کند.
به گزارش روابط عمومی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی در همایش دفتر ارتباطات فرهنگی موسسه امام خمینی که در خراسان رضوی بگزار شد، فرآیند شکل‌گیری باور در انسان را به سه بخش عقلانی، احساسی و عملیاتی تقسیم کرد و به تشریح تعامل پیچیده و دیالکتیکی میان این ابعاد پرداخت.
عضو مجلس خبرگان رهبری به نقش دوگانه احساسات و عقل در تولید بینش اشاره کردند و بیان داشتند که گاهی عشق و احساس، جرقه‌ای در دل انسان می‌زند که منجر به گشایش دید و بینش می‌شود و گاهی نیز این تحلیل‌های فکری و اندیشه‌ورزی است که کانون ذهن انسان را به جنبش درآورده و محبت نسبت به یک حقیقت را ایجاد می‌کند، بنابراین، گاهی باورمندی احساسی، مولد باورمندی عقلانی می‌شود و گاهی مسیر برعکس است.
آیت الله علم‌الهدی گفت: احساسات هنگامی که متوجه واقعیتی می‌شوند، بر اساس جرقه‌ای که دل را متحول می‌سازد، جریان عشق و احساس را ایجاد کرده و انسان را به دیدگاهی نو نسبت به آن واقعیت می‌رساند و این دیدگاه، به باوری استوار تبدیل می‌گردد.
 وی تأکید کرد: اینگونه نیست که باورمندی اخلاقی یا عقلانی همواره برتر از باورمندی احساسی باشد؛ بلکه گاهی احساس آنچنان قوی و ریشه‌دار می‌شود که باور عقلانی را اصالت بخشیده و در عمق وجود انسان جای می‌دهد، به‌گونه‌ای که تمامی احساسات و فعالیت‌های فرد به آن نقطه معطوف می‌گردد.
امام‌ جمعه مشهد در ادامه به تمایز میان احساسات زودگذر و احساسات پایدار پرداختند و خاطرنشان کردند که آنچه از باطن انسان می‌گذرد و فرو می‌نشیند، اگر نتوانسته باشد چهره‌ای جدی و اعتقادی در درون فکر انسان ایجاد کند، رخت از وجودش برمی‌بندد، اما آن احساسی که توانسته باشد چنین جایگاهی بیابد، ماندگار می‌شود.
عضو مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: از منظر قرآن کریم و مکتب اسلام، آنچه مطلوب خداوند متعال اعلام شده، باورمندی عملیاتی است که این نوع باورمندی، نیازمند مقدماتی فراتر از باورمندی صرفاً عقلانی یا احساسی دارد. هنگامی که این دو باورمندی به اوج خود برسند، اعضا و جوارح انسان را به خدمت گرفته و او را در مسیر حرکت قرار می‌دهند. با این حال، شکل‌گیری باورمندی عملیاتی به مقدمه‌ای حیاتی دیگر نیز وابسته است یعنی امید.
آیت‌الله علم‌الهدی، امید را عاملی کلیدی و دارای نقشی بسیار اصیل در باورمندی عملیاتی دانست و اگر با وجود مبانی فکری و اعتقادی قوی، امید در انسان نباشد، باورمندی عملیاتی شکل صحیحی پیدا نمی‌کند. امید گاهی چنان تأثیرگذار است که حتی در فقدان مقدمات فکری و احساسی قوی، می‌تواند نقش محرک و عملیاتی بسیار نیرومندی در انسان ایفا کند. امید آنقدر مؤثر است که در عین فقدان، نقش‌آفرینی قوی‌تری دارد و گاهی حتی می‌تواند جایگزین باور عقلانی و احساسی شود.
وی ادامه داد: روزی که به مقام قرب رسیده که به زوال مبتلا شود و به بعد مبدل شود، لذت امید در عین وصل و قرب را نمی‌برد و این نقش‌آفرینی مفید است.»
امام جمعه خراسان رضوی در بخش دیگری از سخنان خود، «عشق به ولایت» را بزرگ‌ترین عامل و ابزار عملیاتی در زندگی یک مسلمان دانست و افزود: این عشق است که انسان را از حالت رکود و ایستایی به انسانی جاری و پویا تبدیل می‌کند.
وی به فرمایش حضرت ابراهیم(ع) در درگاه خداوند اشاره کرد که عرضه داشت «من راکد نیستم و ایستا نیستم، بلکه جاری هستم.» این جریان و حرکت، در اسلام مقام عبودیت و بندگی است و انسان مطلوب خداوند، انسانی است که در این جریان قرار دارد.
وی ادامه داد: آنچه انسان را از مرحله رکود به جریان می‌اندازد، باورمندی احساسی است که درجات مختلفی در هر فرد دارد و ممکن است باورمندی اخلاقی یا عقلانی ما در اوج نباشد یا احساساتمان مشغول مسائل دیگری باشد، اما وابستگی به نقطه عظیمی که متصل به ذات مقدس حق است که همان امید است ما را در عرصه باورمندی عملی پیش می‌برد. 
آیت الله علم الهدی عنوان کرد: شهدا مصداق بارز این مسئله هستند ضمن اینکه شهید، پیش از وقوع شهادت، آن را متصور شده و تمام اتفاقات را احساس می‌کند و در تمام لحظات وارد عمل می‌شود و این امید است که او را به این نقطه رسانده و به سعادت ابدی می‌رساند.
آیت‌الله علم‌الهدی تأکید کرد که وابستگی به «سَبقِ البَقیةِ الله» (ذخیره الهی) در حوزه اعتقاد و احساس، زمانی ارزشمند است که به باورمندی عملیاتی بینجامد و این امید است که موجب تعالی انسان و پیشبرد جامعه می‌شود. جامعه باید پویا باشد و آنچه جامعه را پویا می‌کند، روحیه امید است و این روحیه باید در تمام عرصه‌های زندگی، تربیتی، پرورشی و آموزشی زنده و جاری شود.
وی با یادآوری جایگاه انقلاب اسلامی گفت: انقلاب ما را در مسیر ظهور و فرج مولا قرار داده و باید این نعمت را قدردانی کنیم و واقعیت این است که این انقلاب، سرانجام به ظهور حضرت حجت(عج) خواهد انجامید و برای رسیدن به آن مقصد، نیازمند مقاومت بیشتری هستیم.
وی در پایان، به بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی استناد کرد و گفت: رهبر انقلاب فرمودند به قله نزدیک شده‌ایم و این مسیر، موانع بسیاری دارد که باید پشت سر گذاشته شوند. موانعی که امروز در جریان حریم انقلاب وجود دارد، در روزهای اول وجود نداشت؛ مسائل داخل و بیرون کشور و تهاجمات مختلف و دلیل این موانع این است که به قله نزدیک شده‌ایم و برای صعود به آن، عبور از این موانع ضروری است.
 
 
/انتهای پیام