كرسی ترویجی بررسی و تحلیل دیدگاه علامه مصباح یزدی(ره) درباره معانی «اراده» و مقایسه آن با دیدگاه صدرالمتألهین

همایش بین‌المللی علوم انسانی اسلامی در اندیشه علامه مصلاح یزدی با همکاری دبیرخانه حمایت از کرسی‌ها برگزار می‌کند

 

موضوع: بررسی و تحلیل دیدگاه علامه مصباح یزدی(ره) درباره معانی "اراده" و مقایسه آن با دیدگاه صدرالمتألهین

 

ارائه‌کننده: جناب حجت الاسلام و المسلمین آقای دکتر احمد سعیدی

ناقد: حجت الاسلام و المسلمین آقای دكتر علیرضا كرمانی

مدیر کرسی: حجت الاسلام و المسلمین آقای دكتر داود حسن‌زاده كریم‌آباد

 

شنبه  25 دی‌ماه 1400    ساعت  13

 

درگاه مجازی شرکت در کرسی علمی

ihsam.iki.ac.ir

ورود اعضای پورتال:

http://person.iki.ac.ir/Manage/OnlineMeeting/OnlineMeeting.aspx

 

چکیده

صدرالمتألهین (ره) اراده را از صفات وجود بما هو وجود می‌داند و همان‌طور که برای وجود یک مفهوم و یک حقیقت تشکیکی معتقد است، برای اراده نیز یک مفهوم مشکک به تشکیک عامی و یک حقیقت مشکک به تشکیک خاصی باور دارد. بر این اساس، اولا صدرالمتألهین (ره) برای همة موجودات مجرد و مادی، اراده قائل است، ثانیا،‌ همة اراده‌ها را به لحاظ حقیقتْ واحد، و به لحاظ مرتبه و تعین، متعدد می‌شمارد و ثالثا ارادة هر موجود متعینی را جلوه و نشانه‌ای از ارادة حق‌سبحانه به لحاظ مرتبة آن موجود تلقی می‌کند.

اما علامه مصباح (ره) به لحاظ ادلة عقلی، اراده را ساری در همة موجودات نمی‌داند، زیرا ایشان اراده را از صفات وجود مجرد می‌داند نه از صفات وجود بما هو وجود. از سوی دیگر، علامه (ره) حتی وحدت مفهوم اراده در موجودات مجرد را هم نمی‌پذیرد و برای اراده سه مفهوم عام و خاص و اخص مطرح می‌کند که فقط یکی از آنها بین خداوند و مخلوقات مشترک است. همچنین ایشان متناسب با دیدگاه خود در زمینة تشکیک خاصی بین علت و معلول و تباین محض بین موجودات هم‌عرض، نوعی ارتباط تشکیکی میان ارادة خداوند و اراده‌های مخلوقات، و نوعی تباین بین اراده‌های مخلوقات هم‌عرض معتقد است.

کلیدواژه‌ها:

علامه مصباح یزدی (ره)، صدرالمتألهین (ره)، اراده، تشکیک.

 

کانال روابط عمومی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) را در پیام‌رسان‌های ایتا، سروش، بله و روبیکا دنبال فرمایید:
 ایتا
 https://eitaa.com/iki_ac_ir
 سروش
 https://splus.ir/iki_ac_ir
 بله
 https://ble.ir/iki_ac_ir
 روبیکا
 https://rubika.ir/iki_ac_ir